zaterdag 9 juni 2018

In dit leven of het volgende - Demian Vitanza

In dit leven of het volgende is een roman naar aanleiding van gesprekken die de schrijver Demian Vitanza in een Noorse gevangenis had met een teruggekeerde syriëganger.
Dat de vorm een roman is is interessant, het bied allerlei vragen. Wat is er waar, wat is wekelijkheid, en waar hebben de schrijver of de verteller dingen expres weggelaten. De schrijver nodigt in bepaalde delen ook echt uit om te twijfelen. Wat dat betreft doet het denken aan Alias grace, waarbij de hoofdpersoon haar verhaal verteld aan een psychiater, die ook voortdurend ingrijpt en zegt Maar in de rechtbank zei je iets anders.
Ik denk dat het lven in Syrië best erg waarheidsgetrouw is. Een oorlog is niet wat wij denken, het is veel losser, waarbij op plekken er niet veel gebeurd, war de bevolking probeert te blijven leven in de omstandigheden en er dus gewoon mobieltjes en internet is, en er restaurants en falafaltenten open zijn, want ook dat hebben mensen nodig.
Het boek stelt de vraag wat terrorisme is. Dat is een ingewikkelde vraag, want wanneer is helpen aan de verkeerde kant terrorisme, en wat is eigenlijk de verkeerde kant? De opstandelingen in Syrië waren eerst de goede kant tenslotte. De situatie is Syrië is volstrekt onbegrijpelijk. Tariq stelt dat hij nooit een kant heeft gekozen, omdat hij niet moslims wilde doden, maar hij ging daarhen om de opstand te helpen en daarmee moslims te doden. Hij ziet sommige Syriers niet als moslims. Dat neigt
meer naar de opvatting van IS dan die van anderen, die stellen dat moslims pas in de hemel veroordeelt zullen worden. Tariq maakt van zichzelf geen held. En ook zijn donkere kant, bijvoorbeeld als hij vertelt dat het ergens in hem wel genoegen doet om een gedode vijand achter een auto aan te zien owrden getrokken, komt naar voren.
Een goed geschreven, actueel en interessant boek, dat veel vragen oproept.

Gelezen voor onze pop-up leesclub.

donderdag 31 mei 2018

V - notitites bij een reis naar Vietnam - Kristien Hemmerechts

De grootste moeite die ik met dit boek heb is dat het voor mijn gevoel bijna niet over die fietsreis gaat. Op de eerste bladzijde staat de route die ze heeft getandemd, maar er is geen verbinding tussen de observaties en gedachten van Kristien Hemmerechts, en die route. Voor mij is een fietsvakantie niet alleen een vakantie in het land, maar ook een vakantie in de tijd. Er zit een chronologie in, die hier mist.
Een paar stukjes die ik heb onderstreept gaan nu juist wel over de fietsroute:
- Blijkbaar zijn er in Vietnam nog steeds wegen waarvan je niet geacht wordt die te gaan als toerist, terwijl Vietnamezen niet mogen zeggen waarom niet. Dat is politiek.
- En er staat een leuke passage in over eten (nu gaat best veel over eten, vooral over Pho!), waarin zij stelt dat je als reiziger die niet collectief boekt je altijd, iedere dag, zelf een plek moet vinden waar je eten kunt krijgen, en je een soort hamsteraar voor eten wordt, iets wat ik wel herken!

The handmaid's tale - Margaret Atwood

 Where in the last book of Margaret Atwood I read, Oryx and Crake, the world is very vast, in this book the world is the opposite, very tiny. Offred lives in her room, and out shopping in the small town, that is her world, and our world while reading. There is a world outside this, colonies where people are banned to do slavery work, and a world where there is a war raging, but other then some newsclips you never see anything of this, and how this world and that world combine (what is outside the wall?) you never really see, as Offred never really sees anymore. This book is the written account of Offred, making it even smaller.
This is a distopian world . 'I remember the rules, rules that were never spelled out, but that every woman knew: don't open you door to a stranger, even if he says it is the police. Make him slide his ID under the door. Don't stop on the road to help a motorist pretending to be in trouble. Keep the locks and keep going. If anyone whistles, don't turn and look. Don't go in the laundromat, by yourself, at night.' But! This is what this distopian world says about the world before, about our world!

(I have been to laundromats by myself at night by the way).

Names are evidence. Offred, Ofglen. Woman are not more than the property of certain men. That is I think why it feels so important, in this day and age (having been written in another world altogether, in 1985, when the USSR was still existing, the wall and the towers had not fallen). 

One thing that caught me was that everything in this world was restricted, except smoking! 

vrijdag 18 mei 2018

Drie minuten in Polen - Glenn Kurtz

Glenn Kurtz vind in het huis van zijn ouders een vakantiefilmpje van hun reis naar Europa in 1938 (ze waren welgestelden uit NYC). Ze gingen onder andere naar een dorpje in Polen, voornamelijk Joods. Van dat dorpje is bijna niemand meer in leven. Het boek biedt een inkijkje in het leven in een Sjtetl aan de hand van die film van drie minuten.

Een beetje zoals ik een paar dagen geleden in een actualiteitenprogramma zag, waar een boek werd gepresenteerd over het leven van de Joodse community in Friesland, aan de hand van spullen die kinderen van Joodse ouders geerfd hadden gekregen in een koffer. Die koffer mocht hun leven lang niet opengemaakt worden. Er was helemaal niets bekend van een Friese Joodse gemeenschap voor deze vondst.

Dit is een vorm van derde generatie geschiedschrijving, zoals ik dat noem. In het begin is er vooral de overlevering van mensen die direct betrokken zijn geweest, geschiedschrijving van heel dichtbij, heel erg betrokken. Na verloop van tijd komt er meer afstand, meer ruimte voor reflectie omdat de geschiedschrijving ook gedaan wordt door de tweede generatie, die niet zelf het heeft meegemaakt. In dit boek is de persoonlijke overlevering de verhalen van de kinderen, de enige personen die er waren en nu nog leven, die de schrijver probeert op te sporen aan de hand van de drie minuten film die hij in het huis van zijn opa heeft gevonden van een stadje in Polen net voor de Oorlog, met de soms weinige herinneringen die zij op kunnen roepen op oude leeftijd van iets dat vaak heel erg verdrongen is geweest. De reactie is vaak dat ze niet wisten dat ze al die herinneringen nog hadden.

De schrijver vind de mensen uit de stadje vaak via overleveringen die zij hebben ingesproken bij verschillende Joodse instituten die juist bezig zijn met het verzamelen van alle persoonlijke verhalen van mensen die er nog zijn, als ze nog leven, om zo de gscheidenis levend te houden. Die overleveringen zijn vaak de verhalen tijdens de oorlog. De schrijver probeert om het leven en het verhaal van het stadje net voor de Oorlog te reconstrueren, leven en verhalen die bijna helemaal zijn verdwenen.

Dit is de link naar het filpmje waar het om gaat!
https://www.youtube.com/watch?v=V9PzAlbvA08

Ooit was er een gemeenschap van Joden, die leefden, inkopen deden, trouwden, vrienden waren. Na de Tweede Wereldoorlog was die gemeenschap verdwenen. Er werd nog wel een Nasielsk Comité voor overlevenden opgericht in Warschau, maar de overlevenden van het vroegere Nasielsk vormden geen gemeenschap meer. Uiteindelijk komt Kurtz tot ongeveer 80 overlevenden van de duizenden Joden die in Nasielsk hebben gewoond.

vrijdag 27 april 2018

The dry - Jane Harper

 This was an enjoyable read, though not one that would make my top of the year. The flashbakcs for instance I found more or less repetative and unnecessary. I am picky about thrillers; I do not read much of them, so when I pick one I tend to choose the ones in which something really catches my interest. In this case the backdrop of Drought in middle Australia.
 When Jane Harper moved from the north of England to southeastern Australia, her new home was enduring its worst drought on record. As a reporter on the Geelong Advertiser in the late Noughties, she would visit parched rural farming communities in the state of Victoria, desperate after more than a decade of poor rainfall. I read in the Sunday Times, so she used the tip everyone gets on a creative writing course: write what you know about.

vrijdag 20 april 2018

Schaarste - Hoe gebrek aan tijd en geld ons gedrag bepalen - Sendhil Mullainathan, Eldar Shafir

Interessant boek! Schaarste, aan geld, aan tijd, doet iets met ons brein. Wij nemen andere beslissingen doordat we gefocust zijn op de schaarste van nu. Schaarste zorgt voor een vermindering van bandbreedte in ons denken.
'Heb je ooit gezegd"'Ik wil deze belangrijke beslissing nu niet nemen; mijn bandbreedte is zwaarbelast?'' 
Ja, dat heb ik wel eens. Hoewel niet met de woorden bandbreedte. Het wordt over het algemeen niet geaccepteerd.

The Golden house - Salman Rushdie

Het eerste boek van de pop-up leesclup. Mijn allereerste Salman Rusdie. Ik ken Rusdie natuurlijk vanwege de controverse rond de Duivelsverzen. In die tijd begreep ik er niets van. Toen kwam Rusdie in 'Hier is Andriaan van Dis', in een gesprek vol verwijzingen naar literatuur, religie en geschiednis waar ik niets van begreep, zodat ik tot de conclusie kwam dat Rsudie lezen way out of my league was. Pas nu durf ik het aan, dertig, veertig jaar na dato.

Een roman over het nu! Salman Rusdie vertelt over het Amerika vanaf de inauguratie van Barack Obama tot de verkiezing van Trump. In het boek wordt de commic schurk the Joker verkozen. Alle hedendaagse thema's komen aan bod, immigratie, identiteit, rijkdom en armoede, nepnieuws, waarheid, terrorisme. Het verhaal gaat over René, een twintiger die zoekt naar een doel in zijn leven. Hij wil filmmaker worden. In de puissant rijke buurt van New York waar hij woont komt de familie Golden wonen, immigranten die zijn gevlucht om redenen die niet genoemd mogen worden uit een land dat niet genoemd mag worden. De Goldens nemen een nieuwe naam aan, een nieuw leven, en hun oude leven mag vooral niet bekend worden. De Goldens zijn enorm rijk. Maar hoe zijn ze dat geworden? De familie Golen bestaat uit de vader en zijn drie zoons. Waar is hun moeder? Waarom zijn ze naar de VS gekomen? Wat zijn de levens van de zonen, hun drijfveren, verlangens? René ziet in de familie Golden het verhaal voor zijn film. Zoals een filmmaker betaamt wil hij observeren. Maar door een beslissing wordt het speler in het verhaal van de familie Golden. Uiteindelijk wordt het verhaal misschien meer het verhaal van René zelf...

donderdag 15 maart 2018

Neverwhere - Neil Gaiman

I have read a lot of Neil Gaimans graphic novels, but never one of his books. I love his graphic novel work because it is something new, really renewing the genre. I liked this book of his, but I did not think it was so innovating as his graphic novel work. One way or another, when reading this book I could feel that the text was intended for a televisionseries.
This book would be nice to read on a holiday in London-above, journeying through the same places and underground stations as the book. 

Ik, Robot - Isaac Asimov


Het zijn eigenlijk korte filosifische verhalen die te maken hebben met een van de drie door Asimov bedachte robotwetten, die min of meer aan. elkaar worden gepraat door iemand die een artikel wil schrijven. Best leuk, maar niet zo confronterend als Ghost in the shell. Gaat het laatste verhaal nou over big-data?

dinsdag 20 februari 2018

Vrouw breekt los - Kjeld Duits

Ik vond het een zeer goed boek over het huidige Japan. Het komt overeen met wat ik heb gezien in Tokio afgelopen jaar. De over elkaar heen liggende wegen, de Matsuri festivals, de vele 65+ers die werken in kleine baantjes, de manier waarop wensen aan de Goden gegeven worden bij Boedhistische tempels, dat is 15 jaar laten nog zo!
Het verhaal over de weg gewezen worden naar niets is me letterlijk overkomen toen ik naar mijn boekenhostel zocht. Ik was een verkeerd gebouw binnengelopen (nadat ik al een uur had lopen zoeken) waar ik dacht dat het hostel op een van de verdiepingen zou zijn, en de receptionist die ik de Japanse karakters op mijn telefoon had laten zien ging alle verdiepingen mee, naar buiten. 'Samen vinden we het wel'. In tegenstelling tot Kjeld Duits _vonden_ we het inderdaad!
Dat poppen een ziel zouden hebben volgens Japans geloof wist ik niet, maar daardoor snap ik een verhaallijn uit de japanse crimi-serie Shokuzai beter, waarin alle gezinnen grote poppen hebben die gestolen worden.
Ook de minder mooie kanten van de moderniteit van Japan komen in dit boek in verhalen naar boven. Zo wilde ik op een avond een bento eten in het park in tokio, en zag tot mijn verbazing op elk bankje een Japanse meneer zitten en andere mannen over de weg lopen. Ik dacht eerst dat het wellicht een homo-ontmoetingsplek zou zijn, maar dat leek toch ook niet zo, want ontmoet werd er niet. Uit de verhalen van Kjeld Duits begrijp ik dat het de flexwerkers van Tokio moeten zijn geweest.
Het tot diep in de avond werken zie je in de metro van Tokio, waar mensen niet meer de innerlijke kracht hebben elkaar te zien en te kijken naar de wereld. Een deel daarvan is denk ik de manier waarop je de enorme drukte in de metro moet overleven, maar Japanse forenzen vallen ook gewoon staand in slaap! 

From point to point - Xu Bing

Dit is een boek dat geheel is geschreven met emoticons! Ik heb ervan genoten. In het begin vroeg ik me af of dit het ehele boek (meer dan 100 pagina's) zou werken, maar dat doet het! Het is een erg grappig en herkenbaar verhaal. Zinnen in emoticons zijn heel apart, het leek op opnieuw leren lezen op een heel andere manier. Ik heb hard gelachen in de bus, misschien niet zo leuk voor andere reizigers. Zijn gesprek met zijn moeder is gewoon hilarisch, net zoals zijn gedachte dat hij erg op haar zou lijken als hij het kapsel zou nemen dat hem door zijn internetdate werd aangeraden.



vrijdag 16 februari 2018

A place called winter - Patrick Gale

Soms lees je een boek waarvan je het niet verwacht, en wordt dat een van de beste boeken die je gelezen hebt. Dit is voor mij zo'n boek. Het eerste deel, in Engeland, doet mij heel erg terugdenken aan de boeken van E.M. Forster. Het tweede deel, als de hoofdpersoon is geemigreerd naar Canada, is een settler roman over het boerenleven, de winter, de eenzaamheid. Werkelijk een prachtig boek!

Het watermerk - Sarah Smith


Ik heb dit boek gelezen tijdens mijn vakantie in Innsbruck. Het was best leuk en spannend, goed voor een vakantie! Het is een vervolg op een eerder boek van haar dat ik niet gelezen heb. Het is als losstaand boek wel te lezen, maar ik had wel moeite om te begrijpen wat personen nu eigenlijk precies van elkaar wisten.

maandag 22 januari 2018

Siddhartha - Herman Hesse

Ik las vorig jaar bij de Boeddha tentoonstelling en heb toen dit boek geleend van vrienden.
Tijdens het lezen luisterde ik naar Gorecki's Symphony no.3 en het tempo van dat stuk vermengde zich met het tempo van de zinnen uit het boek en mijn lichaamstempo van hartslag en ademhaling. Een bijna Zen ervaring denk ik.
In het begin leek het daar helemaal niet op, het was eerder een oefning in Mindfullness. Hesse herhaalt zijn eerste alineazin in al zijn metaforen zo vaak! Ik dacht echt vaak: Jaahaa, ik weet het!
Toen ik eenmaal in de reis zat, de zoektocht door het innerlijk, ging het beter.

vrijdag 12 januari 2018

De geest van Stalin - Martin Cruz Smith

Een Arkadi Renko thriller. De eerste Arkadi Renko's (Gorki park is welbekend) spelen in de Sovjet periode, waarna je langzaam door de glasnost en Jeltsin periode getrokken wordt. Deze thriller speelt in het begin van het Poetintijdperk. Door de reeks krijg je een mooi maar somber beeld van Rusland door al die verschillende periodes. Of het er allemaal beter van wordt dat weet ik niet zo, het blijft tochtig en koud, donker, corrupt en ook in de latere periodes heb je nooit de zekerheid dat je vrij kunt leven, maar een woord als 'espressobar', dat ik in dit boek tegenkwam, zou je in de eerste boeken niet vinden.

Het onzichtbare label - Evert Jan Quak

 Soms zou ik wel eens gewoon een universitair deelblok willen volgen. Helaas kan dat niet zomaar, ook niet als je daar wel voor wil betalen. Dit boekhoort bij zo'n blok, en ik heb het daarom gekocht.
Wat in bijna ieder hoofdstuk, over smartphones, kleding, voedsel, terugkomt, is dat producenten zelf ook niet precies weten waar hun producten nu precies gemaakt worden, welk onderdeel waar vandaan komt en wat in de hele keten de omstandigheden zijn waarin die onderdelen geproduceerd worden. Een oplossing moet dus door de hele keten heen sijpelen. Bedrijven moeten, zoals de Fairphone bijvoorbeeld probeert, weer verantwoording dragen voor de hele keten, van grondstoffen tot productie. Weten waar hun grondstoofen vandaan komen, waar de onderdelen met die grondstoffen gemaakt worden en er voor proberen te staan dat de omstandheden in die hele keten in kaart worden gebracht en verbeteren.

SOMO, de organisatie in wiens opdracht dit boek is gemaakt, hamert ieder hoofdstuk weer erop dat de overheid meer in wetgeving moet opleggen, minder aan de sector moet overlaten, dat er meer controle moet komen vanuit de overheid. Ik ben het daar mee eens, maar heb er geen enkel vertrouwen in dat dat gaat gebeuren. Dat betekent kortom dat we het zelf moeten doen volgens mij, botom up.
Maar juist in het laatste hoofdstuk, waarin het gaat over wat _wij_ als mensen kunnen doen, laat dit verder interessante boek je toch bekaaid achter. Het word wollig, gaat over bewustwording, maar wordt verder weinig concreet, terwijl mensen juist erg zoeken naar concrete dingen om te doen. Die zijn er volgens mij ook wel, maar worden niet genoemd. Mensen zijn niet alleen consument, volgens dit boek, we zijn ook belegger, spaarder, pensioenopbouwer. In die hele keten van processen moeten we stelling nemen, zoeken naar de beste oplossing binnen onze eigen kaders. Gelukkig zijn er, zeker op het internet, steeds meer websites waarin je dat makkelijk kunt onderzoeken. Via rank a brand kun je zien welke electronicaproducent wat doet voor milieu en arbeidsomstandigheden, via de eerlijke banken- en verzekeringswijzer zie je welke bank het beste is, en kun je verzekeringen en pensioenfondsen mails sturen waarin je oproept om jouw geld eerlijk te beleggen. In de winkelstraat kunnen we winkelen bij onafhankelijke biologische winkels, waardoor de relatie tussen producent en de inkoopmacht van de supermarkt weer gelijkwaardiger wordt. Helaas is het zo dat verkopers keuzevrijheid van de consument een soort heilig verklaren, maar die keuze juist alleen laten zien in de vorm van geld. Als je naar de supermarkt gaat weet je gelijk: 4,50 per pond, 2,50 per pond, aanbieding voor 1 euro. Maar voor één ster vlees, twee sterren vlees, drie sterren vlees, biologische groente of fruit uit Nederland, moet je diep op het label kijken. Ik koop vaak in e biologische winkel, maar zodra ik in een supermarkt kom, bij mij is dat de AH, word ik gelijk weer gericht op prijs en kost het me veel moeite om een beter product te kopen. Dat lukt me dan ook lang niet altijd.

Op de eerste bladzijde van het boek staat een quote van Jan-Jaap van der Wal. Zijn gast kan kiezen. Een radicale veganist worden of al zijn principes overboord gooien [...] en zich niet meer druk maken. In de 25 jaar dat ik vegetariër ben is die stelling me heel vaak voor de voeten geworpen. Zodra het gaat over vegetariër zijn, zoeken mensen naar een inconsequentie. Maar je draagt wel leren schoenen. Het is ook zielig voor de planten. Je eet wel eens een ei, daar worden haantjes voor gedood. Allemaal waar. Maar ik ben geen heilige, en doe me ook niet voor als een heilige. Als je alleen een keuze kunt maken als je volmaakt bent, dan maakt dus niemand een keuze en gooit iedereen inderdaad al zijn principes overboord.

Eén zin uit het boek blijft mij bij: 'De fairtrade banaan heeft in Nederland een marktaandeel van 4%, in Groot-Brittannië ligt dat rond de 20% en in Zwitserland zelfs 48%'. Ik denk dat de oplossing begint bij de vraag: Hoe komt dit?

maandag 1 januari 2018

De laatste - didier Comès

Ik ben mijn stripverzameling in de boekendatabase aan het zetten en heb er maar eens een uitgepakt om te lezen. Ik vond dat een minder boek van Comès, de vermenging van geesten en dierenwereld vond ik hier te makkelijk, te direct. Er blijft vanaf het begin niets te gissen over.

Martin Bauman - David Leavitt



Het was lang geleden dat ik David Leavitt las. Dit boek heeft dan ook lang in de kast gestaan. David Leavitt schrijft mooi, maar dit boek beklijft bij mij niet echt. Daarvoor sta ik misschien de ver van de schrijverswereld af.