vrijdag 12 januari 2018

De geest van Stalin - Martin Cruz Smith

Een Arkadi Renko thriller. De eerste Arkadi Renko's (Gorki park is welbekend) spelen in de Sovjet periode, waarna je langzaam door de glasnost en Jeltsin periode getrokken wordt. Deze thriller speelt in het begin van het Poetintijdperk. Door de reeks krijg je een mooi maar somber beeld van Rusland door al die verschillende periodes. Of het er allemaal beter van wordt dat weet ik niet zo, het blijft tochtig en koud, donker, corrupt en ook in de latere periodes heb je nooit de zekerheid dat je vrij kunt leven, maar een woord als 'espressobar', dat ik in dit boek tegenkwam, zou je in de eerste boeken niet vinden.

Het onzichtbare label - Evert Jan Quak

 Soms zou ik wel eens gewoon een universitair deelblok willen volgen. Helaas kan dat niet zomaar, ook niet als je daar wel voor wil betalen. Dit boekhoort bij zo'n blok, en ik heb het daarom gekocht.
Wat in bijna ieder hoofdstuk, over smartphones, kleding, voedsel, terugkomt, is dat producenten zelf ook niet precies weten waar hun producten nu precies gemaakt worden, welk onderdeel waar vandaan komt en wat in de hele keten de omstandigheden zijn waarin die onderdelen geproduceerd worden. Een oplossing moet dus door de hele keten heen sijpelen. Bedrijven moeten, zoals de Fairphone bijvoorbeeld probeert, weer verantwoording dragen voor de hele keten, van grondstoffen tot productie. Weten waar hun grondstoofen vandaan komen, waar de onderdelen met die grondstoffen gemaakt worden en er voor proberen te staan dat de omstandheden in die hele keten in kaart worden gebracht en verbeteren.

SOMO, de organisatie in wiens opdracht dit boek is gemaakt, hamert ieder hoofdstuk weer erop dat de overheid meer in wetgeving moet opleggen, minder aan de sector moet overlaten, dat er meer controle moet komen vanuit de overheid. Ik ben het daar mee eens, maar heb er geen enkel vertrouwen in dat dat gaat gebeuren. Dat betekent kortom dat we het zelf moeten doen volgens mij, botom up.
Maar juist in het laatste hoofdstuk, waarin het gaat over wat _wij_ als mensen kunnen doen, laat dit verder interessante boek je toch bekaaid achter. Het word wollig, gaat over bewustwording, maar wordt verder weinig concreet, terwijl mensen juist erg zoeken naar concrete dingen om te doen. Die zijn er volgens mij ook wel, maar worden niet genoemd. Mensen zijn niet alleen consument, volgens dit boek, we zijn ook belegger, spaarder, pensioenopbouwer. In die hele keten van processen moeten we stelling nemen, zoeken naar de beste oplossing binnen onze eigen kaders. Gelukkig zijn er, zeker op het internet, steeds meer websites waarin je dat makkelijk kunt onderzoeken. Via rank a brand kun je zien welke electronicaproducent wat doet voor milieu en arbeidsomstandigheden, via de eerlijke banken- en verzekeringswijzer zie je welke bank het beste is, en kun je verzekeringen en pensioenfondsen mails sturen waarin je oproept om jouw geld eerlijk te beleggen. In de winkelstraat kunnen we winkelen bij onafhankelijke biologische winkels, waardoor de relatie tussen producent en de inkoopmacht van de supermarkt weer gelijkwaardiger wordt. Helaas is het zo dat verkopers keuzevrijheid van de consument een soort heilig verklaren, maar die keuze juist alleen laten zien in de vorm van geld. Als je naar de supermarkt gaat weet je gelijk: 4,50 per pond, 2,50 per pond, aanbieding voor 1 euro. Maar voor één ster vlees, twee sterren vlees, drie sterren vlees, biologische groente of fruit uit Nederland, moet je diep op het label kijken. Ik koop vaak in e biologische winkel, maar zodra ik in een supermarkt kom, bij mij is dat de AH, word ik gelijk weer gericht op prijs en kost het me veel moeite om een beter product te kopen. Dat lukt me dan ook lang niet altijd.

Op de eerste bladzijde van het boek staat een quote van Jan-Jaap van der Wal. Zijn gast kan kiezen. Een radicale veganist worden of al zijn principes overboord gooien [...] en zich niet meer druk maken. In de 25 jaar dat ik vegetariër ben is die stelling me heel vaak voor de voeten geworpen. Zodra het gaat over vegetariër zijn, zoeken mensen naar een inconsequentie. Maar je draagt wel leren schoenen. Het is ook zielig voor de planten. Je eet wel eens een ei, daar worden haantjes voor gedood. Allemaal waar. Maar ik ben geen heilige, en doe me ook niet voor als een heilige. Als je alleen een keuze kunt maken als je volmaakt bent, dan maakt dus niemand een keuze en gooit iedereen inderdaad al zijn principes overboord.

Eén zin uit het boek blijft mij bij: 'De fairtrade banaan heeft in Nederland een marktaandeel van 4%, in Groot-Brittannië ligt dat rond de 20% en in Zwitserland zelfs 48%'. Ik denk dat de oplossing begint bij de vraag: Hoe komt dit?

maandag 1 januari 2018

De laatste - didier Comès

Ik ben mijn stripverzameling in de boekendatabase aan het zetten en heb er maar eens een uitgepakt om te lezen. Ik vond dat een minder boek van Comès, de vermenging van geesten en dierenwereld vond ik hier te makkelijk, te direct. Er blijft vanaf het begin niets te gissen over.

Martin Bauman - David Leavitt



Het was lang geleden dat ik David Leavitt las. Dit boek heeft dan ook lang in de kast gestaan. David Leavitt schrijft mooi, maar dit boek beklijft bij mij niet echt. Daarvoor sta ik misschien de ver van de schrijverswereld af.

donderdag 28 december 2017

Solanin - Inio Asano





Deze manga heb ik gekocht in een grote boekwinkel in Tokio.
De onderste tekeningen zijn een mooi beeld van Tokio zoals
ik het heb gezien, buiten en binnen.

The gifts of reading - Tom MacFarlane

Once or twice a year, I invite my students to my room and let them take two or three books each from several dozen that I've piled on the floor: the pleasure they take in choosing, and their disbelief that the books are free, remind me of how precious books were to me when I was a student.

Beloved - Toni Morrison

This is a thought provoking novel. The language is very beautiful and every sentence needs attention to be read. I am also glad I have to admit, that the novel is finished. It makes me feel the deepest of uneasiness I can feel, horrified at times, not only because of the horrific action all protagonist encounter, but also because the total loss of self, beaten out of them by slavery. This is also a ghost story, and interesting as a ghost story is the total acceptance of the supernatural things that seem to occur. This made it impossible for me to dismiss anything, or step out of the novel for reassurance of any kind.
What Toni Morrison says about the influence of slavery on people and communities makes you think about it in other ways, like the ghost of slavery that is still around us, and is not yet healed.