donderdag 13 april 2017

Tokyo, a biography - Stephen Mansfield


Ik wist niet van het bestaan van dit boek over de stad waar ik over een maand naartoe ga, toen ik het per ongeluk in een boekwinkel zag liggen terwijl ik kwartiertje op de bus moest wachten. Ik heb het gekocht natuurlijk.
Dit boek geeft de geschiedenis van Tokyo, van het begin in de prehistorie tot de Tokyo tower. In de prehistorie was Tokyo een kleine leefgemeenschap van jager verzamelaars, vissers en schaaldierverzamelaars in de baai. De echte geschiedenis van Tokyo begint in 1450, als de Tokugawa familie het gebied krijgen van de keizer van Japan, als dank voor een overwinning in een gevecht. Het was bedoeld om van Tokugawa af te komen, dat gebied ver weg van de hoofdstad Kyoto, waar je niets mee kon. De eerste Tokugawa-shogun maakte er echter zijn hoofdstad van, zodat de keizer ineens ver weg was, helemaal in Kyoto. De andere landheren van Japan werden verplicht een half jaar in hun gebied en een half jaar in Tokyo te wonen, zodat ze niet de financien meer hadden om een legermacht op de been te krijgen om de Tokugawa shoguns uit te dagen. Bovendien werde hun gezinnen verplicht de hele tijd in Tokyo te wonen, zodat zij in feite gijzelaars werden van de shogun tijdens de halfjaarlijkse afwezigheid van de landheren. Er is nog steeds een straat, de daimyo dori, in tokyo die aan de in- en uittocht van de landheren herinnert.
Verder is er niet veel geschiedenis in Tokyo. Zoals Mansfield in zijn boek mooi schrijft: The wreckingball serves as a metronome for this provisional city. Langs aarbevingen, enorme branden, overstromingen en machtswisselingen lees je in dit boek de veranderingen die Tokyo doormaakt.
Het laatste hoofdstuk is verbazingwekkend, en voor bezoekers ook wel verontrustend. Japan, een land vol met natuurrampen; aarbevingen, tsunamis, overstromingen, aardverschuivingen, vulkanisme. Maar een goed veiligheidssysteem, waarbij er na een ramp door de overheid en instanties goed bij een ramp kan worden opgetreden, is er niet, door vriendjespolitiek, de erge hierarchie in het land, volledig vastzittende politieke conglomeraties, voorkomen dat.
En toch, zoals het boek beschrijft: What is remarkable about contemporary Tokyo, is that, despite its bewildering complexity, the city manages to function as a single, stable organism.

dinsdag 11 april 2017

At hawthorn time - Melissa Harrison

Applebuds blooming, hazelcatkins. Laburnum buds starting to grow, sirenes on the mainroad in the background, first tractor in the fields.

I haven't participated in a bookcrossingring for quite a while, due to working in a bookstore and getting preselling copies of books to read I had to sell. I stopped working there, and one of the reasons was that I wanted to focus on my own books again. This wasn't a book I would normaly pick up, and is about people I normaly do not read about, like a pensioned couple or a young guy tuning a car. I had a take my time to get into the book, but after this I liked it very much.

I read this partially while being on the Dutch farmlands tending three dogs, walking them in the farmers fields, and the last part in the sun on my balcony.

As it is the right season to read this book I have asked for toothfairie25's address allready.

Vallen - Anne provoost

Dit is een young adult boek, maar eigenlijk bestond dat genre nog niet toen het werd geschreven, in 1994. Ik vind heel veel young adult literatuur niet zo diep gaand, maar dit is erg interessant geschreven. Hier zou ik als jong volwassene blij van worden. Het boek heeft veel prijzen gewonnen; de Woutertje Pieterse prijs, de boeken leeuw, de gouden uil een de zilveren griffel.
Juist in deze tijd van jongeren die door religieuze organisaties gehersenspoeld worden, is dit boek nog steeds van belang. Het laat zien hoe een doodnormale jongen door woorden en keuzes langzaam door een organisatie, in dit geval rechts-extremisten, misbruikt wordt, tot hij dingen gaat doen die hij anders niet gedaan zou hebben. Anne Provoost wijst geen schuldigen aan. Ze laat zien hoe kleine dingen samen kunnen uitmonden in een gruwelijk drama. Het is een mooi geschreven boek met complexe karakters, waar geen goed en kwaad in zit. Juist voor jongeren, die heel erg gericht zijn op goed en kwaad en weinig in grijstinten, is dit belangrijk om te ontdekken, denk ik.

7 korte beschouwingen over Natuurkunde - Carlo Rovelli

Ik heb dit boek geleend van Laura. Ik vond het erg interessante stukjes over natuurkunde. Rovelli schrijft daar boeiend over; je hebt steeds het gevoel dat je het bijna begrijpt. Misschien dat de laatste beschouwing, die eigenlijk niet over natuurkunde, maar over de mens gaat, eigenlijk de minste is, juist om die reden.

zondag 19 maart 2017

Gloed - Sandor Marai

Het eerste deel van Gloed is een mooie beschrijving van het teloorgaan van de dubbelmonorchie Oostenrijk-Hongarije. Als de twee mannen bij elkaar zijn en het gesprek begint over wat het is overkomen, vind ik het allemaal wat minder. Veel gefilosofeer in de lege ruimte.

Dit boek gaat gecrosst worden.

Pachinko - Min Jin Lee

Dit is zo'n familiegeschiedenis waar ik van houd. met vier generaties is het best een opgave voor de schrijver om het niet fragmentarisch te laten voelen, en dat is Min Jin Lee gelukt!
Pachinko beschrijft de geschiedenis van Zuid-Oost Azië vanuit het perspectief van een Koreaanse familie die door omstandigheden in Japan terecht komt, zoals veel Koreaanse families in de oorlog. Na de oorlog blijven ze verweest achter, hun land is verdeeld, terwijl zij geboren zijn in één Korea. In Japan worden ze achtergesteld en gediscrimineerd. Een van de weinige banen waarin Koranen geld en prestige kunnen verdienen is in pachinkohallen.Door het hele boek blijft de afkomst generaties beïnvloeden.

donderdag 16 februari 2017

Hidden figures - Morgot Lee Shetterly

Dit is het boek dat hoort bij The right stuff, al decennia lang geleden gelezen. Het gaat om de vrouwen die aan het project om mensen in de ruimte te schieten hebben meegewerkt, als computer, als ingenieur. Veel zwarte vrouwen, die zich door de muren van rassenscheiding hebben opgewerkt. Vaak hadden zij dezelfde universitaire opleiding als de mannen die voor het project werkten, maar kregen zij niet de status, de rang en het salaris dat daarbij hoorde.
Het gegeven is erg interessant, maar ik vind het ook wel erge Oprah-literatuur.

Dit is het boek dat de kop van de munt is van The right stuff. Maar in The right stuff was je daar, bij de aeronauten die vlogen. Bij Hidden figures ben je hier, in de 21ste eeuw, en kijk je terug naar de vrouwen die omhoog staren naar Juri Gagarin.

Mars de rode planeer - Kim Stanley Robinson

Een herleesboek. Dit ins onderdeel van een trilogie (rood, groen, blauw). Het is ongeveer het laatste SF boek dat ik heb gekocht, voor ik weer literatuur ging lezen.
Ik heb het al twee keer gelezen, de eerste keer als lostaand boek, de tweede keer omdat ik toen Groen ook had gekocht. Nu heb ik blauw ook, dus wil ik nog een keer proberen om de trilogie te lezen.

zondag 22 januari 2017

Modern Japan (elementair deeltje 35) - Christopher Goto-Jones

Als voorbereiding op mijn reis naar Tokyo heb ik dit elementaire deeltje gelezen over, duh, medern Japan. Het behandeld de geschiedenis van het moderne Japan, vanaf ruwweg het ontstaan van de Meji keizers tot nu, waarbij de stelling is dat moderniteit niet iets typisch Westers is, maar de moderniteit van Japan net zo bij Japan hoort als samurai, waarover later meer.
De geschiedenis van het moderne Japan begint over het algemeen bij de komst van een groep torpedobootjagers uit de VS in 1853. Daarvoor, zo stelt men, was Japan een gesloten niet moderne feodale staat. Toch is dit volgens die boekje niet helemaal waar. Het Japan van 1850 was een staat met de keizer aan het hoofd, maar dat was louter symbolisch, als object van de eenheid van Japan. De macht lag bij de shogun. De strijd om de eenheid van Japan had honderden jaren geduurd, en de constructie om deze eenheid te bewerkstelligen was eentje van checks and balances, om de macht bij de shogun te houden. De landheren waren verplicht om een half jaar in de nieuwe stad Tokyo te wonen, zodat de kosten van twee woonverblijven voor hoge heren het onmogelijk maakte om een leger te financieren. Bovendien zou, als de landheren Tokyo zouden aanvallen, ze ook een van hun eigen woonplekken aanvallen. Japan was een klassenstelsel, met samourai als hoogste klasse, daarna boeren en onderaan de commercie. In de tijd van vrede hadden samourai echter niets te doen om hun hoge klasse te bevestigen en in stappen werd hun klasse dan ook afgeschaft en vervielen de samourai tot de lagere klasse. De meeste samourai hadden in 1850 nog nooit van hun leven een zwaard getrokken.
Dit stelsel van klassen stond onder druk. Daarnaast stond het Zuiden van Japan, ver weg van Edo (Tokyo), onder minder grote controle, en kon, na de komst van de Amerikanen, zich makkelijk openstellen en zo kennis en wapens van buiten verkrijgen. Dit alles leide tot het omverwerpen van het rijk van de shoguns. In het nieuwe Japan werd de keizer, als symbool van Japan, weer de opperheerser, de goddelijke verschijning op Aarde die hij vroeger was. De eerste Meji keizer was geboren, geeerd in een tempel, de Mejiji. Japan had een aantal contracten getekend met Westerse mogendheden, die in groot nadeel waren van Japan. De Westerse landen wilden deze contracten, die de eer van Japan dermate griefden dat ze een last voor de nieuwe heersers waren, alleen aanpassen als Japan zich net zo een moderne staat zou tonen als het Westen. Daartoe ging Japan voldoen, met een staand leger, een enorme marine. De landheren, aan de macht, gaven hun landrechten op en de feodaliteit verdween. Er werd een belastingstelsen opgezet dat daadwerkelijk geind kon worden. Dit alles leidde tot de, voor het Westen enorm verrassende, overwinning van Japan op Rusland, de eerste overwinning van een Aziatisch land op een Westerse mogendheid. Dit was schokkend, zowel voor het Westen, als voor Japan.
In Japan groeide ook het onbehagen, over wat nu Japans was, en hoe moderniteit zich verhield tot typische Japanse waarden. De samourai, een schim uit het verleden, die zelfs in het shogunaat geen aanzien meer hadden, werden met hun eergevoel weer op een voetstuk geplaatst. Naast deze waarden van eer en trouw, ontstond er een ander door het westen gebracht ideeënstelsen, dat van het culturele darwinisme. In Japan kwamen hoge militairen tot de slotsom dat alleen hoge moderne culturen bleven,. Het was eten of gegeten worden, het recht van de sterkste. Bovendien was Japan, net als zijn voorbeeldmoderne landen geïnteresseerd in een koloniaal rijk. Deze giftige coctail leidde tot de aanvallen van Japan op andere Aziatische landen met een minder moderne cultuur (volgens Japan), die anders door andere mogendheden zouden worden opgegeten. Dit ging gepaard met enorme wreedheden, waarin die in China anderhalf jaar lang verschrikkelijk zijn geweest.
Na het verlies van de Tweede Wereldoorlog, kwam Japan onder de paraplu van de VS. De VS wilde Japan, waar ook een groete communistische beweging was, koste wat kost niet uit hun invloedsfeer verliezen. Veel Japanse hoge militairen, zowel als de keizer, werden dan ook in de nieuwe regeringen na 1945 geplaatst. Ook de grote Japanse industriële conglomeraten, konden doorgaan. Aan de andere kant werden meer dan in de Nurenberg trails, bij de Tokyo trails militairen ter dood veroordeeld en ter dood gebracht.
Japan begon onder de paraplu van de VS aan de wederopbouw. Dit, samen met de Koreaanse oorlog, zorgde voor een economische boom. In de jaren zestig was er ook in Japan sprake van grote protesten, vooral op de Japanse universiteiten. In de culturele sector werd vooral gesproken over de teloorgang van de oude Japanse waarden en idealen. Er leek, net als voor de oorlog, een kloof te zitten tussen wat Japans was en wat modern. Hoe moesten Japanners hun moderniteit vormgeven? Deze kloof, dit gevoel tussen traditioneel en modern, vind je nog op vele manieren terug in Japan; Shintoschrijnen op Wolkenkrabberdaken, de manga subcultuur van jongeren. Ook de verloren oorlog bleef de Japanners parten spelen. Zowel in het buitenland, waar de Japanse excuses als niet oprecht werden gevoeld, als in Japan zelf, waar nog steeds debat is over slahtofferschap, schuld en boete. De Japanse premiers, die bezoeken brengen aan het nationale monument voor oorlogslachtoffers, waar ook de Japanse generaals, oorlogsmisdadigers en militaire leiders worden geeerd, zijn zowel in het buitenland als in japan zelf controversieel. De latere japanse premiers geven steeds meer voeding aan het Japanse eergevoel, er zijn meer lessen op scholen over Japans patriotisme, de vlag is in ere hersteld, er moet weer het volkslied gezongen worden voor de lessen. We kunnen dat leuk vinden of niet, Japan wordt weer een eigen land, los van de VS en het Westen, met zijn eigen gezicht en zijn eigen moderniteit.

maandag 16 januari 2017

Vrouw en vriend - Anna Blaman

Ik vind het een heel in zichzelf gekeerde roman. De dag scheen spijt te hebben van zijn geboorte, dat soort zinnen.

Swing time - Zadie Smith

Wat te zeggen van deze roman. Het stipt van alles aan op het gebied van postcolonialisme en identiteit. De hoofdpersoon is van gemengde afkomst; in haar geboorteland Groot Brittanië wordt ze gezien als zwart, als ze later voor werk en vakantie in Afrika (Gambia, waar ik nog nooit was geweest in een boek) komt, zien ze haar daar als wit. De hoofdpersoon lijkt gedurende haar leven vast te zitten, de wereld om haar heen veranderd, maar zelf lijkt ze niet echt mee te doen. Ik denk dat haar zoektocht naar haar identiteit, zelf heeft ze het voortdurend over haar 'tribe', de oorzaak is dat ze zelf niet leeft.
Ik vond het deel over het opgroeien van de hoofdpersoon het mooiste van het boek. Zij groeit op ongeveer dezelfde tijd op als ik. Ik heb hetzelfde wow moment gehad toen ik Thriller voor het eerst zag als zij. Ik heb er echter nooit bij stilgestaan dat voor Afro's er nog een dimensie bijkwam; dat een Afro Amerikaan zo een enorme invloed kon hebben.
Wat ik bij het eerste boek van Zadie Smith (On Beauty) had had ik met deze roman ook. De zaken die ze aanstipt zijn reuze interessant, groots, en ze schrijft prachtig. Wat haar hoofdpersonen, als je al die dingen wegneemt, nu eigenlijk beleven, tja, dat is niet zoveel.

dinsdag 3 januari 2017

Kunstgeschiedenis voor in bed, op het toilet of in bad - Kim Bergshoeff

Ik heb dit boekje gekocht toen ik vorig jaar een basiscursus kunstgeschiedenis deed. Het leuke van dit boek als aanvulling op de basiscursus vond ik dat het haar best doet om de Nederlandse kunstgeschiedenis te belichten, en vrouwelijke kunstenaars. In mijn cursus was er geen enkele vrouwelijke kunstenaar. Aan het eind gaat er een deel over strips, ook leuk!
Op de cover herken ik Rembrandt, Picasso, Hopper, Van Gogh, Witgenstein, en ik denk rechtsonder Caravaggio.