The queen of wahle cay - Kate Summerscale

Een mooie samenvatting van het verhaal van Joe Carstairs vind je hier:
http://www.lrb.co.uk/v20/n05/terry-castle/if-everybody-had-a-wadley.
Ik vond het eerste deel tot haar aankoop van het eiland Whale Cay het interessantst. Het geeft een mooi inkijkje in het lesbische leven in de jaren na de Eerste Wereldoorlog, toen er zo weinig jonge, niet gewonde mannen waren, dat vrouwen met mannelijke eigenschappen die zich als man gedroegen, jong en sterk en stoer, min of meer geaccepteerd werden. Er waren ook gewoon geen mannen genoeg om het werk dat voorheen door mannen werd gedaan uit te voeren. Nu was Carstairs rijk, vreselijk verschrikkelijk rijk, dus ze kon haar plannen financieel gemakkelijk uitvoeren zonder dat ze echt veel met de maatschappij van doen hoefde te hebben. Ze kon spoeedboten laten bouwen, een taxibedrijf beginnen en een handvol seater Daimler landaulettes kopen, of, toen in de jaren dertig de tendens weer tegen vrouwen in mannenkleren en mannenberoepen werd, een eiland op de Bahama's aanschaffen.
Haar relatie met de zwarte Bahamanen (heeten zij zo?) is gespeleten. Aan de ene kant net zo rascisitisch als iedereen, ze zijn lui en willen niet werken en zijn niet inteligent, aan de andere kant ook liefhebbend, bereid de moeite te nemen om de eilanden zelfvoorzienend te laten zijn met de Bahamanen als werknemers en boeren. Ze was natuurlijk ook gewoon een koningin, een als Kurz achtige leider, met onderdanen die haar aanbidden en een soort boze en goede godheid van haar maken.
Slechts twee hoofdstukjes zijn gewijd aan haar leven in de jaren vijftig en verder, wat toch ongeveer de helft van haar hele leven is geweest. Ze verdween helemaal, met haar pop Wadley als mannelijke alter ego, uit de wereld.

Birk - Jaap Robben

De cover van dit boekje is erg mooi. Ik zeg boekje, het is 250 bladzijden lang, maar heel sober opgeschreven. Heel kaal taalgebruik, geen friemeltjes zoals het woord friemeltje, taal zoals het eiland waar het zich afspeelt.
Er zit een erg mooie scene in als Mikael, de jongen van 9 op dat moment, een tijd na de verdwijning van zijn vader in het water in zijn atlas de waterstromen bekijkt, en constateert dat zijn vader met het water meegedreven moet zijn naar de zuidpool om daar met de golfstroom weer terug te keren naar het eiland. Vervolgens pakt hij zijn verrrekijker en gaat uit het raam kijken op zoek naar zijn vader in het water. Hij mag niet afgeleid worden, anders kan hij hem missen.
Dat het op een eiland met maar drie mensen erop sociaal niet goed kan gaan, is evident, en dat gaat het dan ook niet. Alle drie zijn ze van slag door de verdwijning van de vader van Mikael, en tijd kan het schuldgevoel en de verwijten niet helen.
Een mooi klein verhaal, waardoor ik de CD chansons des mers froides heb herondekt.

Franklin - Tomas Lieske

Ik vond dit een heerlijk boek! In het begin is het taalgebruik overweldigend, maar dat is alleen het eerste hoofdstuk zo en past ook niet echt bij de rest van de stijl. Alsof de schrijver het hele boek al geschreven had en toen dacht 'Voor de eerste paar bladzijden ga ik even alles wat ik literair heb uit de kast trekken'.
Het is een van de meest bizarre boeken die ik gelezen heb en ik vond het helemaal geweldig. Alles, tot en met Den Haag, is karikaturaal. Nergens is er een vorm van werkelijkheid, niets zou ooit hebben kunnen gebeuren. Het is kijken hoe ver je kunt gaan met verbeelding en bizarre ideeën. Heerlijke waanzin.
Grappig; ik las dit met de muziek van de CD Minimalism van het Volhardingsorkest, wat ik erg goed vond passen bij het ritme van het boek, voordat ik bij de passage was waarin Franklin verteld over zijn liefde voor Yves en Reich, waarin in het boek zelfs twee ratjes worden genoemd.

Europe - Norman Davies

Ooit toen ik 27 was, ging ik naar een psychiater voor vraag voor een diagnose, want tja. Ik moest in de wachtkamer wachten, en ik had dit boek bij me. De goede man vroeg me daadwerkelijk waarom ik zo'n dik boek las en diagnostiseerde dat ik dan wel alles wilde weten, en mijn vraag over het stellen van een diagnose werd gecontraïndiceerd.
Dat de rare man het bij het verkeerde eind had, bleek wel omdat ik het boek bij de Franse revolutie heb weggelegd, om het pas nu, op mijn 46ste, weer op te pakken. Ontbijten met de Franse revolutie, dat wordt door menigeen vermoed ik ook gecontraïndiceerd...

Urania - J.G.M. Le Clezio

Ik moet aan studenten literatuurstudie heel vaak Le Clezio verkopen in de boekwinkel, maar zelf ken ik hem eigenlijk helemaal niet. Hij heeft de nobelprijs voor literatuur gewonnen in 2008, en is een van de minder bekende nobelprijswinnaars. Urania is dus een eerste kennismaking met hem.
Urania is een verzonnen land, een beloofd land, van de hoofdpersoon uit het boek, een Franse geograaf, als kind in de Tweede Wereldoorlog. Hij gaat naar Mexico om de bodem van een vallei in kaart te brengen, waarvan je helemaal aan het eind van het boek notities vindt. Daar ontmoet hij allerlei andere mensen met hun eigen verzonnen / beloofde landen. Er is een hippiecomune, er is een wetenschapper die zijn eigen instituut of school heeft opgericht, er is het hoertje Lilly, die naar Amerika wil, er is een Port Ricaanse sandinista die strijd voor haar communistische ideaal.
Het boek ademt de sfeer van de jaren zeventig, het gedachtegoed uit die tijd. We zijn inmiddels minder idealistisch geworden, en het geloof in al die werelden doet daarom wat wereldvreemd aan.
De schrijfstijl is loom, maar ik vind dat erg mooi. Dat tilt het boek boven de gemiddelde 2 1/2 ster uit.
Vanaf het begin zat ik te denken dat dit boek de ying is van de yang van Michel Houellebeque's Elementaire deeltjes. Daar moet een mooie scriptie over te maken zijn!

De kraaien zullen het zeggen - Ann-Marie McDonald

Ik ben hier met volle moed aan begonnen omdat ik Laten wij aanbidden van haar zo'n mooi boek vond. Ik kreeg daar helemaal weer het gevoel van de eerste overweldigende liefde van. Maar bij De kraaien zullen het zeggen had ik eerder het omgekeerde; ik vond geen van de personages erg aardig. Dan zijn 800 pagina's lang! Ik heb doorgelezen omdat ik begreep dat Madeleine uiteindelijk volwassen zou worden, en dacht dat ik haar dan beter te pruimen zou vinden, maar dat was niet zo. Ook als volwassenen en ouderen vond ik ze gewoon allemaal niet zo aardig, maar ja, toen was ik al op pagina 500 of zoiets. Zo werd dit boek zo'n feestje waar je niet bij weg kunt, maar waarvan niemand het licht uitdoet.
De scene van de drie meisjes aan het eind vond ik wel wer erg indrukwekkend.

Koninkrijk vol sloppen - Auke van der Woud

De 19e eeuw is de eeuw van Austen. Maar het is ook de eeuw van sloppen, smeer, vuil, poep, beerputten, drek, stinkende grachten en rivieren vol vloeibaar menselijk afval, troep, stank, donkere woninkjes van een kamer met vijf bewoners, cholera, tocht, kou, huizen zonder ventilatie, met het eten stinkend onder de bedstee, mijn liefste. Niks niet Hollandse properheid, maar viezigheid en vunzigheid. Onze grachten boerden fosfaatdampen uit, de Theems was een stikrivier.
Na 1850 werd de wereld, door toedoen van een aantal wetenschappelijke ontdekkingen, gemoderniseerd. Steden kregen een heus riool. Niet iedere stad bedacht hetzelfde, zo ging Amsterdam zijn gang met iets wat in mijn hoofd lijkt op een soort vliegtuigtoilet, en bleef Groningen lang vasthouden aan zijn beerputtensysteem. Sloppenwijken verdwenen en werden 'volkswijken', net zoals de volkswijken nu zijn verdwenen in sociale woningbouw.
Een interessant boek, waardoor ik ook meer ben gaan lezen over onze huidige rioleringssystemen.