De kraaien zullen het zeggen - Ann-Marie McDonald

Ik ben hier met volle moed aan begonnen omdat ik Laten wij aanbidden van haar zo'n mooi boek vond. Ik kreeg daar helemaal weer het gevoel van de eerste overweldigende liefde van. Maar bij De kraaien zullen het zeggen had ik eerder het omgekeerde; ik vond geen van de personages erg aardig. Dan zijn 800 pagina's lang! Ik heb doorgelezen omdat ik begreep dat Madeleine uiteindelijk volwassen zou worden, en dacht dat ik haar dan beter te pruimen zou vinden, maar dat was niet zo. Ook als volwassenen en ouderen vond ik ze gewoon allemaal niet zo aardig, maar ja, toen was ik al op pagina 500 of zoiets. Zo werd dit boek zo'n feestje waar je niet bij weg kunt, maar waarvan niemand het licht uitdoet.
De scene van de drie meisjes aan het eind vond ik wel wer erg indrukwekkend.

Koninkrijk vol sloppen - Auke van der Woud

De 19e eeuw is de eeuw van Austen. Maar het is ook de eeuw van sloppen, smeer, vuil, poep, beerputten, drek, stinkende grachten en rivieren vol vloeibaar menselijk afval, troep, stank, donkere woninkjes van een kamer met vijf bewoners, cholera, tocht, kou, huizen zonder ventilatie, met het eten stinkend onder de bedstee, mijn liefste. Niks niet Hollandse properheid, maar viezigheid en vunzigheid. Onze grachten boerden fosfaatdampen uit, de Theems was een stikrivier.
Na 1850 werd de wereld, door toedoen van een aantal wetenschappelijke ontdekkingen, gemoderniseerd. Steden kregen een heus riool. Niet iedere stad bedacht hetzelfde, zo ging Amsterdam zijn gang met iets wat in mijn hoofd lijkt op een soort vliegtuigtoilet, en bleef Groningen lang vasthouden aan zijn beerputtensysteem. Sloppenwijken verdwenen en werden 'volkswijken', net zoals de volkswijken nu zijn verdwenen in sociale woningbouw.
Een interessant boek, waardoor ik ook meer ben gaan lezen over onze huidige rioleringssystemen.

Schuldgevoel - Coen Simon

Als we kind zijn, veinzen we aardigheid om te krijgen wat we willen; het enige wat we later nog moeten leren is te vergeten dat we veinzen - pas als dat ukt hebben we het spel van fatsoen echt onder de knie.

In de vakantie heb ik Schuldgevoel gelezen, van de Maand van de filososofie vorig jaar, over de behoefte aan dingen die we niet nodig hebben. Vooral aardig om wat je er zelf bij denkt, niet om wat hij schrijft. Simon is duidelijk geen boeddhist. :) Het zijn vijf hoofdstukken, maar aan het eind komt er niet echt een verbinding en weet ik eigenlijk niet wat hij wil zeggen.
De stelling is dat de erfzonde verbonden is met het kapitalisme, dat de schuld die we altijd met ons meedragen, een economische en een morele schuld is. Nu wordt er al veel geëconomiseerd, en of we de erfzonde daar nou bij moeten doen weet ik zo net niet.  
De potentiële waarde van geld maakt het realistisch te dromen van een andere wereld, maar met de mogelijkheid van een andere wereld veranderd meteen de status van de bestaande. We kopen van alles, en vooral heel veel spullen die we niet nodig hebben, om het gevoel te hebben te kunnen dromen. Waar als je rijker bent je volgens mij nog kunt dromen met spullen die je kunt betalen, kunnen arme mensen alleen dromen met spullen die ze zich niet kunnen veroorloven. Wat ze zich wèl kunnen veroorloven stopt hun altijd in het hokje 'arme'. Daarom steken ook veel armen zich in de schulden om spullen te kopen die ze eigenlijk niet kunnen betalen.

Leuk is het hoofdstuk over hoe alles, inclusief werken tegenwoordig een uitdrukking moet zijn van je passie. Dat is _de_ oplossing voor iets dat we voelen als keuzestress; je moet er achter komen wie je bent en wat je wilt, zodat je hiernaar kunt leven en kunt kiezen. Volgens mij, kijk hier komt dat wat je er zelf bij denkt, wordt keuzestress niet veroorzaakt door de grote hoeveelheid keuzes die we hebben, maar juist door het zoeken naar de passie, wat impliceert dat er een _juiste_ keuze is, en de andere keuzes minder goed zijn. Juist het zoeken naar die juiste keuze zorgt m.i. voor de stress.
Met Simon eens ben ik het het probleem van de maatschappij en de politiek is dat er geen overstijgende zin meer is. Daarom verwordt politiek en maatschappij tot het debiteren en crediteren van een huishoudboekje. De politieke en maatschappelijk zin wordt daardoor het in evenwicht houden van inkomsten en uitgaven, zonder verder enige interpretatie van die inkomsten en uitgaven. We denken niet meer na over waarom we iets wel of niet willen, het is slechts een optel- en aftreksom geworden. Maar een echte oplossing hiervoor biedt Simon ook niet. We moeten meer spelen, vindt hij op het eind, maar wat dat precies biedt, daar komt het boek niet toe.

Waarvan wij droomden - Julie Otsuka

Als je de Nederlandse en de Engelse kaft van dit kleine boekje naast elkaar legt, vraag je je af of uitgeverijen inderdaad een vorm van humor bezitten.
Waarvan wij droomden is en klein boekje, geschreven in de wij vorm. Dichterlijke korte zinnen, die heel vaak op dezelfde manier zijn geschreven. Zo beginnen alle alineas in het eerste hoofdstuk met 'Op de boot' of 'Sommigen van ons op de boot'.
Je krijgt niet een hoofdpersoon voorgeschoteld, maar de hoofdpersoon in dit boek is de hele groep mailorderbruiden die, gelokt door nepfoto's en brieven geschreven door anderen, trouwen met een Japanner in de VS. Dit blijken geen dokters en bankemployees, zoals ze zich voordeden, maar arbeiders in de tuinbouw of op een boerderij. In de VS kunnen de Japanse vrouwen maar moeilijk aarden. Ze begrijpen de taal niet, de cultuur niet en hun mannen niet. En als ze hun mannen wel begrijpen, houden ze niet van hen. Of soms wel. Ze proberen er het beste van te maken, krijgen baby's, dat worden kinderen die naar school gaan en wel Engels leren en hun Japanse manieren vergeten, of bewust verdringen.
De zinnen zijn kleine snapshots van mensen, bijna als the humans of New York, een klein alineaatje 'een van ons...' of  'sommigen van ons...' Als Japan Pearl Harbour aanvalt en de oorlog uitbreekt, worden de Japanners geinterneerd in kampen in de woestijn. Of ergens. Want als in het laatste hoofdstuk de  focus veranderd van de Japanse vrouwen, naar de Amerikaanse bewoners van de dorpen waar ze uit zijn weggehaald, blijkt dat zij ook niet precies weten wat er nou met hen is gebeurt. Of het niet willen weten; 'Maar dat hebben wij alleen van horen zeggen, dus het hoeft niet per se waar te zijn.' De burgemeester stelt hen gerust 'Het zijn uitzonderlijke tijden, inmiddels zijn we een van de strijdende partijen...' En groepsdruk doet de rest; 'Een meisje in North Fremont Street raakt ontmoedigd door toedoen van de postbode, die haar laat weten dat alleen een verrader een briefwisseling met Japanners heeft.'
Je zou hopen dat we ervan geleerd hebben, maar kijkend naar de huidige tijd is dat een illusie. Wat angst en vijandsbeeld met groepen kunnen doen blijkt al te meer duidelijk.

Een weeffout in onze sterren - John Gree n

Wat flauwvallen betreft, had ik wel wat van een Victoriaanse jongedame.

Heel vaak verzucht ik na het lezen van een young adult boek dat het zo zielig is voor alle young adults dat ze zulke boeken moeten lezen, boeken die zo weinig uitdagend zijn. Alsof alle jongeren niet gewoon een boek kunnen lezen dat goed geschreven is, met mooie zinnen, maar dat het allemaal op hun doelgroep aangesneden moet zijn; vooral eenvoudig en zonder dat het enigszins tot nadenken stemt, voorgekauwd en kapotgeprakt tot babyvoeding, hapslikwegliteratuur. Soms echter, lees ik een young adult boek waardoor ik denk 'Zie je wel, het kan dus wel!' Een weeffout in onze sterren is zo'n boek. Jongvolwassenen zijn mensen, geen hersenloze wezens, en dit boek behandelt ze ook zo. Het thema stemt tot nadenken, zonder dat de jongeren in het boek hopeloos oude volwassenen zijn. Er staan prachtige zinnen in, zoals deze, van pagina 104 en 105:

Terwijl hij las, werd ik verliefd op hem zoals je in slaap valt: langzaam en dan ineens helemaal.

Augustus vroeg of ik mee wilde naar de Praatgroep, maar ik was vreselijk moet van mijn drukke dag Kanker Hebben, dus ik paste. 

Ik sliep lang, wel tien uur, waarschijnlijk vanwege het trage herstel en omdat slaap kanker bestrijdt maar misschien ook gewoon omdat ik zestien was, en niet zo nodig wakker hoefde te worden. 

Het minst uit de verf komt misschien het idee van het boek 'Een vorstelijke beproeving'. De gedachte over het leven dat stopt en het meisje dat zo graag wil weten hoe het verder gaat is hier letterlijk genomen, en ik vraag me af of het niet beter was geweest het een idee te laten blijven. Als concept komt het wat ongeloofwaardig over in een boek dat verder juist zo geloofwaardig is, waarin de personages dingen zeggen die zo raak zijn. De schijver Peter van Houten is ook het minst interessante personage van het boek, die zich eigenlijk ook niet ontwikkeld.
Een weeffout in onze sterren heeft alles in zich om een tearjerker te zijn, maar wordt dat nooit, door de mooie schrijfstijl van John Green, die een perfecte balans vindt in alle emoties. Hazel en Augustus hebben een hele andere kijk op hun ziekte dan wij buitenstaanders vaak zien in emotv en -boeken. Ze willen leven, vinden zichzelf niet moedig omdat ze proberen te overleven. Kanker Hebben is kut en je komt er niet sterker uit. Hazel en Augustus nemen hun ziekte zoals die is. Dat werkt ontnuchterend, geen grote emoties of groot cynisme hebben om de feiten te ontzien. Jong zijn en ziek zijn wordt zoals dat is.

Dood van een rode heldin - Qiu Xiaolong

Indridasson in China. Mooi portret van hedendaags China binnen een moordmysterie dat opgelost moet worden door hoofdinspecteur Chen. Doordat de schrijver zelf uit China komt, en gevlucht is na de opstand op het Tianamen plein in 1989, krijg je iets van een inzicht in hoe China en de partij op de achtergrond in een wereld van communistisch kapitalisme werkt.  Het failliet van het oude communistische China zit al in de titel. Ook Chen ontkomt er uiteindelijk niet aan zijn connectie binnen de partij te moeten gebruiken.

Wat is de wat? Achtergrond.

In mijn recensie van Wat is de wat? schreef ik al dat ik het niet kon lezen zonder voortdurend te denken aan de huidige situatie in het land en vroeg ik me af wat Dave Eggers en Valentino Achak Deng van het Zuid Sudan van nu zouden vinden. Hier zijn wat achtergronden over de huidige situatie in Zuid Sudan:
https://decorrespondent.nl/704/wat-is-er-mis-in-het-jongste-land-ter-wereld/30673984-f46cdb75
http://www.nu.nl/weekend/3795757/zuid-sudan-altijd-in-gevecht-met-zichzelf.html