zondag 12 februari 2023

Fortuna's kinderen - Annejet van der Zijl

 

Grappig, in mijn vorige boek was ik wandelen in het Zuiderpark in Den Haag, en dit boek speelt voor een deel in Monster, iets van 10 kilometer verderop.

Ik heb dit met plezier gelezen, Annejet van der Zijl vind ik altijd prettig schrijven. Ik moest wel wennen aan woorden als blank en slavin, zo zie je hoe snel dat verandert.

Mooi vond ik de beschrijvingen van de stad Charleston en later van het begin van San Francisco.

De familie lijkt zich niets aan te trekken van de conventies rondom gemengde relaties in hun tijd, maar de nazaten zeggen in het laatste hoofdstuk woorden die mij doen schrikken, omdat ze juist in de huidige tijd gezegd zijn.

Iemand zou naar het huis in Oakland moeten gaan om de jongeren daar de familiegeschiedenis te vertellen! Ooit ga ik dat doen:

Een Nederlandse jongeman, jongste van broers, gaat vanuit Europa met het zeilschip naar Amerika, om daar fortuin te maken. Hij komt terecht in Charleston in Florida, een stad met ongekende zakelijke mogelijkheden, maar ook een grote slavenmarkt. Als hij ziek wordt, wordt hij verzorgd door een slaafgemaakt meisje. Later koopt hij haar vrij, om haar zelf beslissingen te laten nemen over haar toekomst. Zij houd ook van hem, en ze trouwen in het geheim en wonen in het geheim bij elkaar in Charleston, terwijl hij een fortuin verdient, en ze stichten een gezin. 

Als de situatie in Amerika steeds vijandiger wordt, de burgeroorlog nadert, en in het Zuiden worden de regels voor slaafgemaakten en vrije zwarten steeds restrictiever, smokkelt hij eerst een voor een met een boot zijn kinderen naar Nederland, en dan zijn vrouw. In Nederland trouwen ze officieel. Hij gaat heen en weer naar Charleston voor zijn zaken, waar niemand mag weten dat hij getrouwd is met een zwarte vrouw en voormalige slaafgemaakte. Zij blijft in Nederland en wordt societylady. Ze zal haar familie in Charleston nooit meer zien, en haar man maar een paar maanden per jaar.

In Nederland ontmoet een van zijn dochters hun witte buurjongen en ze raken verliefd en trouwen. De buurjongen heeft echter net zo'n avontuurlijk hart als zijn schoonvader en reist via Panama naar het gestichte San Francisco, waar goud gevonden is. Zijn vrouw reist hem na. Niet met goud, maar met handel in alles wat gouddelvers nodig hebben maakt hij een fortuin, en hij sticht een bank en een landgoed in Oakland een rustiger stadje aan de overkant van de baai. Ook zij ziet haar familie nog zelden, slecht op sporadisch familiebezoek naar Nederland.

Hun kinderen verliezen het volledige fortuin door mismanagement en de beurskrach van 1931 geeft het laatste zetje. Het huis de tuin en het landgoed worden verkocht. Oakland wordt een buurtstad van San Fran, waar vooral een zwarte gemeenschap woont, en het huis wordt een jongerencentrum.

Ook de landgoederen in Nederland van de familie worden verkocht. Wat overblijft is een graf in de duinen bij Monster.

vrijdag 10 februari 2023

De laatste jaren van oma Pasgeld - Julius Pasgeld

 

22 columns over het leven van oma Pasgeld in het verpleeg- en verzorgingshuis. Gelezen in de trein naar Den Haag, naar de extinction rebellion demo. Ondnaks het treurige thema meermaals tranen met tuiten gelachen om de observaties.

Dans dans dans - Haruki Murakami

 

Het zijn verwarrende tijden, en daarbij past deze roman van Murakami. Personages reizen naar verschillende universa, er zijn verbindingen tussen de personages in deze werelden. Murakami moet je ook niet zozeer begrijpen, maar ondergaan.

Dit was het vervolg op De jacht op het verloren schaap. Je kunt ze onafhankelijk lezen, maar ik ben wel blij dat ik eerst De jacht opnieuw heb gelezen voor ik hier aan begon. Nu heb ik nog maar een Murakami te lezen.

woensdag 11 januari 2023

De jacht op het verloren schaap - Haruki Murakami

 

Je bent net een zandloper; net wanneer het zand op is, komt er altijd iemand die je omkeert.

Hergelezen omdat ik Dans dans dans wil lezen, het latere vervolg hierop, met dezelfde hoofdrolspelers. Een goed idee, want ik wist hier niets meer van!

donderdag 22 december 2022

Freshwater- Akwaeke Emezi

 

Dit boek resoneerde heel erg met het vorige boek Antiboy. Ik heb dat zelfs aan Valentijn Hoogenkamp gevraagd hoe die er naar keek, die kon het wel begrijpen. Ik denk dat het mede komt door de vertelstructuur, die in beide boeken erg non-lineair is. Toch zitten er ondanks de volkomen andere manier van vertellen over de strijd van de hoofdpersoon grote raakvlakken in de twee boeken, het omgaan met gender, de heel erg vergenderde wereld van plastische chirurgie en het feit dat beide boeken het verhaal van de schrijver vertellen in een fictieve setting.

Dit boek gaat over mentale gesteldheid, en daarom durfde ik er niet goed aan te beginnen. Ik moet daar voorzichtig mee zijn. Misschien door het unieke gegeven dat de hoofdpersoon een Ogbanje is, een multipersoon van drie personen, drie personen die de vertellers zijn, kon ik het lezen, omdat dat wat afstand schept. Die vertelstemmen hebben een eigen stem in het boek, de 'we' is meer poetisch, terwijl Asughara een hardere stem is, zodanig dat ik steeds een mannelijke Ogbanje voor me zag, terwijl ze vrouwelijk is.

Het is een erg interessant verhaal over gender en mentale gezondheid, over iemand wiens grenzen met alles getreden zijn, gezien binnen de Igbo cultuur van geesten en voorouders. Wij zouden dit in de Westerse wereld allemaal heel anders benoemen en opschrijven. Soms was dit boek een coming of age verhaal, dan weer een boek over iemand met grote mentale problemen, maar soms vond ik ook weerklank bij American Gods, wat een fantasy verhaal is. Toch is het in essentie een coming of age verhaal, met een loutering, waarbij Ada een manier vindt om met zichzelf als Ogbanje om te gaan. 

zondag 18 december 2022

Antiboy - Valentijn Hoogenkamp

Bij de hoofdpersoon wordt een genafwijking geconstateerd, waardoor de kans op borstkanker erg groot is. Als de optie wordt besproken om diens borsten te amputeren,  beseft die:"Nu hoef ik niet langer als vrouw te leven." Dit verlangen is verwarrend voor Antiboy zelf en zijn omgeving. Zijn vriend weet niet hoe hij er mee om moet gaan en de relatie gaat uit. Een lesbische liefde zegt hem na een vrijpartij dat hij misschien niet Lesbisch is. De afdeling chirurgie blijkt een enorm gegenderde omgeving, de chirurg gaat ervan uit dat Antiboy een borstreconstructie moet willen, en als die aangeeft dat niet te overwegen, moet een andere chirurg de operatie maar doen, waardoor hij zijn hel verhaal weer opnieuw aan een andere chirurg moet vertellen.
Mooi poëtisch boek, met mooie zinnen. Het verhaal wordt niet lineair verteld, het gaat van herinnering naar heden en terug. Valentijn Hoogenkamp noemt het zelf een coming of gender.

Ik heb dit boek gekocht omdat ik naar een lezing ging waar Valentijn Hoogenkamp over zijn boek zou vertellen. Dat was mooi.

 

zondag 11 december 2022

De levens van jan Six - Geert Mak

 


Ik heb dit boek geruild voor een stapel andere boeken in de ruilkast van de grootste galerijflat van Nederland. Het is de geschiedenis van de familie Six in Amsterdam van 1500 tot nu. Geschiedenis, dat is de wereld van de rijke mensen, blijkt weer. De familie Six woont niet in een galerijflat! Na de eerste generatie Six staan zij nummer 169 in de 17e eeuwse Quote 200 zeg maar, een generatie verder lees ik; 'In 1742 was Jan Six met een jaarlijks inkomen van ruim 50.000 gulden de op twee na rijkste man van Amsterdam.' Daarna kwam de klad er in, 100 jaar later had de Six nog steeds een jaarlijks inkomen van 50.000 gulden, door de slechte economische toestand en de Napoleontische oorlogen. De Rembrandts die de familie had werden gewaardeerd op 25 gulden! Door goede huwelijken werd de familie Six weer rijker en rijker, maar die rijkdom moest ook verdeeld worden over steeds meer erfgenamen, omdat steeds meer kinderen bleven leven. Bovendien voerde de overheid successierechten in. De Sixen hadden een soort privémuseum, wat ook toegankelijk was voor de bovenlagen van de bevolking en de Oranjes en zo. Om belastingtechnische redenen werden deze schilderijen, een opsomming uit het boek: 'zeker vijf Rembrandts, een Holbein, een Brueghel de oude, vier Jan Scorels, een Frans Hals, een Rubens, vier Tintoretto's en vier Titiaans' en later ook nog het Melkmeisje van Vermeer ondergebracht in een Stichting en verkocht aan musea en nog rijkere families. 
Het boek geeft een mooi inkijkje in de  witte geschiedenis van Nederland en Amsterdam. Je voelt de schrijver zitten in het huis van de Sixen, omringt door de verzameling documenten en kunst.