Nieuw Amsterdam - Russel Shorto

 Eiland in het hart van de wereld

Russel Shorto verteld over de eerste jaren van New York als Nederlandse nieuw land, Nieuw Amsterdam. Russell Shorto is ervan overtuigd dat de Nederlandse oorsprong een van de belangrijkste invloeden is geweest op de ontwikkeling van New York, en daarmee van de hele Amerikaanse cultuur. Dit is een tegenpool geweest van de Engelse puriteinse geest die in Nieuw Engeland overheerste.  Of die invloed nu alleen of vooral aan de Nederlanders die enkele tientallen jaren de baas waren op Manhattan is de vraag. Nu ik dit boek lees, v;lak voor de presidentsverkiezingen in de VS zie je allerlei voorbeelden van zaken die je zou kunnen herleiden tot het verschil tussen de openere samenleving van de Nederlanders tegenover de gesloten samenlevingen van de Engelse protestantse sekten.Dit is in zekere zin logisch als je kijkt naar hoe Nederland en Engeland ervoor stonden tijdens de kolonisatie van Amerika. De Nederlandse godsdienstoorlog was een externe oorlog tegen de Spanjaarden die afliep ten tijde van de kolonisatie van Amerika, Engeland ging juist een tijd tegemoet van jarenlange godsdienstoorlogen. De Engelse kolonisten waren derhalve juist godsdienstige hardliners die het in Engeland niet meer konden vinden, terwijl de Nederlandse kolonisten een groep mensen was van allerlei pluimage die in Amerika vooral wilden boeren en handelen (en bevers schieten).
Russell Shorto vertelt dat de invloed van de eerste Nederlandse kolonie in het Amerikaanse verhaal van hun geschiedenis wordt gedownplayed. Het verhaal van de puriteinse Engelsen is het geschiedverhaal van  Amerika geworden en het verhaal van de NEderlandse kolonie is verontachtzaamd.
Nieuw voor mij was wel dat Nieuw Amsterdam en Suriname niet geruild zijn (waarom leren wij dat?) maar dat de Engelsen Nieuw Amsterdam hebben veroverd en wij Suriname en dat we dat beiden wel een goed vonden.

Of dogs and walls- Yuko Tsushima

Dit kleine boekje (net aan 50 bladzijden) bevat twee verhalen van Yuko Tsushima. Het eerste verhaal A watery realm heb ik al eerder gelezen. Nu heb ik in de trein het titelverhaal gelezen. Daar waar ik The watery realm, een echt Japans verhaal vond, vol met Japanse symboliek van water, is het titelverhaal Of dogs and walls dan weer een heel universeel verhaal over een kindje met een gehandicapt broertje.

Alone in the kitchen with an eggplant - Jenni Ferrari-Adler (ed)

 

Dit boek heeft zijn titel mee. Het stond een paar jaar op de plank in de boekwinkel waar ik werkte voor ik het kocht. Alone in the kitchen with an eggplant zijn essays en verhalen over alleen koken en alleen eten. Het zijn verhalen met een glimlach, maar het valt me wel op dat bijna alle verhalen er over gaan dat de schrijver het juist niet leuk vind voor henzelf te koken of alleen uit eten te gaan.

In tijden van afnemend licht - Eugen Ruge

 

Ik las dit boek op vakantie in Duitsland en op mijn balkon, terwijl de zon onder ging in de strakblauwe avondlucht. In tijden van afnemend licht.

Dit boek verteld eigenlijk drie verhalen. Een deel is steeds dezelfde dag, de verjaardag van op, vlak voor het vallen van de muur, steeds gezien vanuit een ander personage van de familie. Een verhaal is het verhaal van de kleinzoon die met een medische ongeneeslijke diagnose zijn leven probeert vorm te geven door terug te gaan naar Mexico, het land waar zijn familiegeschiedenis begon, en een deel vertelt de familiegeschiedenis van 1952 tot 1991. Ruge verteld het verhaal van de familie en van Oost-Duitsland, met een vileine- hilarische ondertoon. Ik heb ervan genoten.

Het lukte net niet, en ik moest de laatste bladzijde lezen in het licht van mijn huiskamer. De maan keek mij lachend aan.

Kitchen - Banana Yoshimoto

 

Ik heb Kitchen herlezen. Dit is nog steeds een prachtig boek, maar ik las het op het verkeerde moment. Iedere zin van dit boek moet zijn aandacht krijgen, en dat kon ik het niet geven. 

De klap - Christos Tsiolkas

Op reis in Australië las ik Barracuda van Christos Tsiolkas en daarvan was ik erg onder de indruk. Van mijn airbnb huiseigenaar kreeg ik daarom Dead Europe van hem, en zelf vond ik later de Nederlandse uitgave van The slap. Die heb ik nu gelezen. Ik vond dit boek minder dan Barracuda, maar nog altijd interessant. Het draait om een groep mensen die met elkaar verbonden zijn via Aisha en Hector, die een tuin-bbq geven. Het zijn losse relaties; vrienden, collega's, aanhang, kinderen. Op de bbq gebeurt iets waardoor iedere persoon zijn relatie met deze groep mensen opnieuw moet definiëren. Dat gebeurt in verschillende hoofdstukken, met ieder hoofdstuk een andere hoofdpersoon. Er blijft van de groep aan het eind niet veel over. De Australische middenklasse wordt in het boek volledig gefileerd. Het is een hard boek, en ik las dat veel mensen moeite hadden met de grote hoeveelheid C en F woorden. Misschien komt het door de vertaling die het heet verzacht, maar mij is die grote hoeveelheid scheldwoorden eigenlijk niet opgevallen.

The dinosaur hunters - Deborah Cadbury

Op de cover zie je de twee 'dinosaur hunters', Gindeon Mantell en Richard Owen. Op de achtergrond zie je een deel van het schilderij Ancient Dorsetshire van Henry de la Beche, met zoals dinosaurussen op dat moment gezien werden, als enorme zeemonsters en reptielen.
Gideon Mantell was een amateur geoloog, die werd gegrepen door de eerste botten van een dinosaurus die hij vond (later werd deze dinosaurus bekend als Iguanodon). Zijn familie was in verval geraakt en ondanks dat hij een goede baan had als huisarts en daarin door de gemeenschap werd gerespecteerd wilde hij door deze enorme dieren te categoriseren en beschrijven zijn familie weer de eer geven die hen toekwam. Hij werd inderdaad in de geologen society opgenomen, geen gering feit voor een buitenstaander.
Richard Owen was ook een buitenstaander, maar via zijn patronage met zijn latere schoonfamilie trouwde hij als het ware in de juiste klasse. Hij zat in Londen, in het museum, op de juiste plek op de juiste tijd om een groot geleerde te worden. Hij was ook nog eens enorm ambitieus en ging, zoals dat vaker gaat in de wetenschap helaas, over lijken. Iedereen die hem voor de voeten liep werd vermorzeld. Zo ook Gideon Mantell. Owen leende veel van het eerdere werk van Mantell, en ging daarop voort. Hij was degenen die tot het inzicht kwam dat dinosaurussen landdieren waren en hun eigen dierorde verdienden. Hij was degene die de naam dinosaurussen muntte. Maar hij was niet een erg aardig iemand.
Beide mannen zaten eigenlijk op het kruispunt waar de wetenschap zich van de bijbel scheidde. En beiden konden dat eigenlijk niet. Zeker Owen deed er alles aan om geologische theorieën met de bijbel in overeenstemming te brengen, en soms ook andersom. Hij kon niets met de opkomende gedachtegang dat dieren evolueren. God was voor hem degene die de perfecte dieren in de juiste tijd had geplaatst. Door de latere darwinisten werd hij, mede ook vanwege zijn karaktereigenschappen, uit de geschiedenis verbannen, zoals hij Mantell uit de geschiedenis bande. Zijn legacy is behalve de naam dinosaurus ook het National history museum.
Een voetnoot, maar wel een grote voetnoot was er voor Mary Manning. Zij was een arme vissersvrouw die aan de kust van Dorset woonde en een meester was in het vinden van fosielen. De eerste fossielen van 'dinosauriërs', fossielen van de Ichtyosaurus, werden door haar gevonden. Later vond zij ook het eerste volledige skelet van dit dier. Bijna al haar fossiele vondsten moest zij verkopen aan hertogen en graven en dergelijke die ermee pronkten, om haar familie te eten te kunnen geven. een fossiel bracht soms wel een half jaar eten voor haar hele familie op! Na haar dood werd zijn wel geëerd door de geologie society voor haar enorme werk en kunde in het veldwerk.