The quickening maze - Adam Foulds

The forest made its little eating sounds

I read from four O'clock yesterday afternoon till ten-ish, finishing this book, only stopping for a meal. Something I haven't done in quite a while!

I learned a lot about Tennyson, who I knew mostly by name, and John Clare, who I did not know at all before reading this novel. I liked the quietness and subtleness of the sentences. Sometimes, especially in the parts when the character of the asylum are more and more schizophrenic, I found the language sometimes hard to follow, rereading paragraphs and still not quite understanding them. Sometimes this was the language, sometimes the history. As an example, you need to know that John Clare rewrote several poems by lord Byron to understand the part where he feels he is Byron.
Nature plays a big part in this novel. It is made up of seven seasonal chapters.
The novel is set in High Beach, in England's countryside. You feel in everything that this is a quiet place, where nothing much happens, the opposite of big town London, where John Clare used to live. A small town, surrounded by forests and ponds. When seeing this landscape and forests through the eyes of John Clare, you feel he is a nature poet, I found this beautifully done. The plot, for whatever is there, is loosely connected in small moments. The asylum owner needs money for the wedding of his daughter and thinks of a scheme with machine build woodcraft. His other daughter is seventeen and looking for love. Tennyson just lost his best friend and comes with his depressed brother to find some rest. John Clare wants to get out and go to his home. It is not these plot lines that make the novel, it is the voice and style of the writer.

This is the second novel this year I read about an asylum in the Victorian age. Here violently deranged people were still kept restrained in a separate building, in the dark, which felt horrifying to me, but as much as possible, patients ate and interacted with the doctor's family on a daily basis. When behaving they got a pass to go outside the premises and walk in the forest, as John Clare got when he went to meet the gypsies living there. In 'A place called winter' I think to recall the asylum was in the US or Canada. This was another deal, where people were locked up inside and had to stay in cold water baths for hours on end. 
I never heard of debtors prison before, and the other non fiction book I am reading alongside this novel talked about it also!
I do need to watch out with these kind of novels about madness, they tend to get me in my mind.

Melodie van de natuur - Ivo van Vulpen

Dit boek neemt je mee op een reis naar het Standaardmodel. Heel interessnat. Voor mijngevoel komt de sterke kernkrachter wel een beetje bekaaid van af, terwijl daar een Nederlandse natuurkundige de nobelprijs voor heeft ontvangen. Het Standaarmodel bestaat uit elementaire deeltjes en krachtdeeltjes. Er zijn drie groepen elementaire deeltjes, die verschillen in massa.

Up quark               Strange Quark          Top Quark
Down quark          Charm Quark            Bottom Quark
elektron                 Muon                        Tau
Elektron-neutrino Muon-neutrino          Tau-neutrino

De neutrino's gaan verdurend in elkaar over. Dit komt begrijp ik, omdat zijn massa zo klein is dat quantumflucuaties daarin ervoor zorgen dat het elektron-neutrino de massa van een Tau-neutrino krijgt en weer terug en zo verder.

En een stapel krachtdeeltjes, met ieder hun eigenschap en kracht.

Kracht:              elektromagnetische kracht   zwakke kernkracht    sterke kernkracht
Eigenschap:      lading                                    zwakke iso spin        kleur
Deeltje:             foton                                     W+, W-, Z boson      Gluon

Het foton is massaloos dus de elektromagnetische kracht strekt zich oneindig uit. W+ W- en Z bosonen zijn heel erg zwaar, daarom is de rijkwijdte van de zwakke kernkracht erg kort. Gluonen zijn massaloos, maar als ze ver worden uitgerekt knappen ze uit elkaar, zoals elastiek.

Het plaatje wat je hierboven ziet is radioactiviteit, waarbij een neutron wordt omgezet in een proton (en het deeltje dus een ander deeltje wordt, want de eigenschappen van atomen worden bepaald door het aantal protonen), een elektron en een elektron-neutrino.

Het laatste deel van dit boek gaat over de zoektocht en vondst van het Higg-deeltje, een boson dat ervoor zorgt dat deeltjes massa hebben. De ruimte is gevuld met een enorm higgs veld, zo groot als e ruimte zelf, wat deeltjes voelen, als een soort zwemmen in gelei. Deeltjes die dit meer voelen hebben een zwaardere massa dan deeltjes die er makkelijker doorheen gaan.

Het boek legt ook goed uit hoe een deeltjesversneller werkt. Het pad van geladen deeltjes wordt vervormd door magneten, waardoor je weet of het positief of negatief geladen is. Als het deeltje langzaam is wordt het veel meer gekromd dan als het snel gaat. De energie van een deeltje wordt bepaald door het in materiaal een noodstop tot 0 te laten maken. Muonen, die bijna niet interacteren met de buitenwereld, worden in een extra schil hier omheen gedetecteerd. Deeltjes vallen vaak uiteen en andere stabielere deeltjes, maar door de plek waar ze ontstaan kun je beredeneren dat het oorspronkelijke deeltje ooit moet zijn ontstaan.
Het zoeken van deeltjes is vaak een statistische onderneming, waarbij gezocht wordt naar een piek in een bepaalde variatie. Als die piek er is betekent dat dat je die piek niet zonder het bestaan van dat deeltje kunt verklaren.

Ook worden een aantal praktische implicaties van het onderzoek verteld, zoals het bestralen van kankercellen, röntgenfoto's en elektrische centrales.

Half of a yellow sun - Chimamanda Ngozi Adichie

De setting van dit boek, Biaffra, is erg interessant, maar de karakters, mensen in de midden- en bovenklassa van de Nigeriaanse maatschappij, raakten me op de een of andere manier niet zo.

Just kids - Patti Smith

Het heeft langer geduurd dan ik had verwacht om dit boek te lezen. Misschien was ik bang dat het tegen zou vallen, als fan van Patti Smith? Maar uitiendelijk heb ik mijn leesclub gevraagd om het boek te bespreken tijdens de komende meetup, en daardoor heb ik het nu gelezen!

Uiteindelijk blijkt het een typische iiwi-boek, een coming of age verhaal van twee kunstenaars, een vriendschap/relatie van twee jonge mensen die zoekend zijn naar hun sexualiteit en volwassenheid. Hun doel in hun leven is hun van begin af an duidelijk, kunstenaar worden, maar hoe bereik je dat?

Het mooist vond ik het deel in het Chelsea hotel, een plek waar veel kunstenaars hebben gewoond en geleefd. Ook Patti Smith en Robert Mapplethorp hadden er een kamer. 

Eigenlijk is dit meer een boek over Mapplethorp dan over Patti Smith, het is een liefdevol portret van hun vriendschap door de ogen van Patti Smith. Veel liefdevoller en vriendelijker dan de kunst van Mapplethorp zelf, die ik erg recht voor zijn raap vind.

Het boek gaat nu naar een ander lid van de boekenclub!

Homo deus - Yuval Noah Harari

Ik heb dit boek gekregen van vrienden om te lezen, en heb er vel plezier van gehad. Niet eens zozeer vanwege de grote draad van het verhaal, maar de kleine informatieve zijstapjes, waar er in dit boek veel van zijn.

Harari begint zijn boek met de stelling dat mensen een nieuwe agenda nodig hebben. Veel van wat de afgelopen eeuwen de grote vraagstukken waren zijn er niet meer. Oorlog is er steeds minder, hongersnood is er alleen wanneer er een leider of lediers zijn die dat willen, plagen en infectieziekten zijn geneesbaar. Wat zijn de grote vraagstukken van morgen? Volgens Harari zijn dat het uitstellen of overwinnen van de dood, het recht op geluk en het upgraden van de mens in een soort van godheid.
In het volgende deel gaat Harari in op hoe de mens de wereld heeft veroverd. Hij ziet daarbij een aantal kantelmomenten, met ieder zijn geloof. De eerste mensen, jager verzamelaars, waren volgens hem animisten, met goden voor alles. Zij stonden in de wereld om hun heen, die hun voedde en hun doodde. Veel hedendaagse jager verzamelaarstammen zijn nog steeds animisten. Bij het ontstaan van de ladbouw, geld en schrijven ontstond een nieuwe samenleving. Die stond niet meer in de wereld, maar had zijn maastschappij buiten de wereld om. De wereld en dieren werden vijanden. Hier ontstonden monotheistische goden, met een mensheid die boven de wereld en de dieren verheven was, ze temde of doodde. In de derde fase, die van de industriële revolutie, onstond het humanisme, waarbij de mens en zijn gevoelens volledig centraal staan. Zowel liberalisme, fascisme als communisme ziet Harari als elkaar concurende visies van humanisme, waarvan uiteindelijk het liberalsime is overgebleven.
In het volgende hoofdstuk gaat hij in op het liberalisme. Bij het liberalisme staat de vrijheid van de mens centraal. Mensen zijn vrij in hun keuzes, en als je mensen laat kiezen komt het tot het beste resultaat voor de wereld. Daarom hebben wij verkiezingen en heeft de consument altijd gelijk. Maar wat nu, stelt Harari, als blijkt dat mensen helemaal niet vrij zijn in hun keuzes? Daar is de wetenschap volgens hem inmiddels van overtuigd. Keuzes zijn uitkomsten van algoritmes van het brein, en zijn helemaal niet vrij. Organismen zijn volgens de wetenschap algoritmes en het leven is dataprocessing (wij zijn ons brein). Neem daarbij dat we machines bouwen die steeds beter en beter worden, juist in algoritmen en dataprocessing. Wat is de plaats van de mens in de wereld waarin er veel betere systemen zijn voor algoritmen en dataprocessing? Wat zal er gebeuren als er niet levende digitale algoritmes zijn (Google, Facebook), die onszelf veel beter kennen dat wijzelf ons kennen? Wat is het nut van stemmen als zo'n algoritme al lang weet wat ik zou gaan stemmen? Wat zijn mijn keuzes als dat algoritme veel beter weet dan ik wat mijn keuzes zijn? Daarin zijn er volgens Harari in de laatste hoofdstukken twee hoofdstromingen, twee nieuwe religies: techno-humanisme en datareligie. Techno humanisme wil menselijke geest upgraden in nieuwe vormen van bewustzijn. Het probleem hierbij is dat we op dit moment niet eens weten wat bewustzijn precies is en wat de oorzaak van bewustzijn is, laat staan dat we weten welke andere mentale staten er zijn. Datareligie gaat ervan uit dat we ons leven, ons bewustzijn, in handen moeten leggen van die nieuwe algoritmen, die immers veel beter zijn in dataprocessing dan wij zijn. Als we vrijheid van informati koesteren en alle informatie in die nieuwe algoritmen voedden, zullen die veel betere keuzes voor ons maken dan wij ooit zouden doen. Als we onze privacy volldig opgeven, zullen we betere mensen worden.

Wide Sargasso sea - Jean Rhys

In the end I really fell in love with this book. In the beginning I had a hard time with it; everybody is so conscious, self conscious and class conscious, about everyone. Every encounter is a dance around each other, What are you? White? English? Creole? Free or freed? As Rocheser thinks; Long, sad dark alien eyes. Creole or pure English descent she may be, but they are not English or European either.
Parts of the novel I read as a kind of feverish dream, set about when an European comes to the tropical forest, so out of place, so not in charge as he normally is. So near the forest. Don't you know that this is a dangerous place? And the dark forest always wins? Always. If you don't, you soon will, and I can do nothing to help you. As Rochester says: I all ready had a fever. You wonder who is actually getting mad, Antoinette or Rochester.
The last part of the story links the book to Jane Eyre. 

Stad der dieven - David Benioff

Ik vond dit een erg mooie roman. Hij is de schrijver van de tv serie bewerking van Games of Thrones, maar dit is iets heel anders. Het gaat over twee jongens uit Leningrad in 1942, belegerd in een stad zonder eten, die van een kolonel de opdracht krijgen om 12 eieren te vinden voor de bruidstaart van zijn dochter. Het is gruwelijk, maar ook erg mooi.