Homo deus - Yuval Noah Harari

Ik heb dit boek gekregen van vrienden om te lezen, en heb er vel plezier van gehad. Niet eens zozeer vanwege de grote draad van het verhaal, maar de kleine informatieve zijstapjes, waar er in dit boek veel van zijn.

Harari begint zijn boek met de stelling dat mensen een nieuwe agenda nodig hebben. Veel van wat de afgelopen eeuwen de grote vraagstukken waren zijn er niet meer. Oorlog is er steeds minder, hongersnood is er alleen wanneer er een leider of lediers zijn die dat willen, plagen en infectieziekten zijn geneesbaar. Wat zijn de grote vraagstukken van morgen? Volgens Harari zijn dat het uitstellen of overwinnen van de dood, het recht op geluk en het upgraden van de mens in een soort van godheid.
In het volgende deel gaat Harari in op hoe de mens de wereld heeft veroverd. Hij ziet daarbij een aantal kantelmomenten, met ieder zijn geloof. De eerste mensen, jager verzamelaars, waren volgens hem animisten, met goden voor alles. Zij stonden in de wereld om hun heen, die hun voedde en hun doodde. Veel hedendaagse jager verzamelaarstammen zijn nog steeds animisten. Bij het ontstaan van de ladbouw, geld en schrijven ontstond een nieuwe samenleving. Die stond niet meer in de wereld, maar had zijn maastschappij buiten de wereld om. De wereld en dieren werden vijanden. Hier ontstonden monotheistische goden, met een mensheid die boven de wereld en de dieren verheven was, ze temde of doodde. In de derde fase, die van de industriële revolutie, onstond het humanisme, waarbij de mens en zijn gevoelens volledig centraal staan. Zowel liberalisme, fascisme als communisme ziet Harari als elkaar concurende visies van humanisme, waarvan uiteindelijk het liberalsime is overgebleven.
In het volgende hoofdstuk gaat hij in op het liberalisme. Bij het liberalisme staat de vrijheid van de mens centraal. Mensen zijn vrij in hun keuzes, en als je mensen laat kiezen komt het tot het beste resultaat voor de wereld. Daarom hebben wij verkiezingen en heeft de consument altijd gelijk. Maar wat nu, stelt Harari, als blijkt dat mensen helemaal niet vrij zijn in hun keuzes? Daar is de wetenschap volgens hem inmiddels van overtuigd. Keuzes zijn uitkomsten van algoritmes van het brein, en zijn helemaal niet vrij. Organismen zijn volgens de wetenschap algoritmes en het leven is dataprocessing (wij zijn ons brein). Neem daarbij dat we machines bouwen die steeds beter en beter worden, juist in algoritmen en dataprocessing. Wat is de plaats van de mens in de wereld waarin er veel betere systemen zijn voor algoritmen en dataprocessing? Wat zal er gebeuren als er niet levende digitale algoritmes zijn (Google, Facebook), die onszelf veel beter kennen dat wijzelf ons kennen? Wat is het nut van stemmen als zo'n algoritme al lang weet wat ik zou gaan stemmen? Wat zijn mijn keuzes als dat algoritme veel beter weet dan ik wat mijn keuzes zijn? Daarin zijn er volgens Harari in de laatste hoofdstukken twee hoofdstromingen, twee nieuwe religies: techno-humanisme en datareligie. Techno humanisme wil menselijke geest upgraden in nieuwe vormen van bewustzijn. Het probleem hierbij is dat we op dit moment niet eens weten wat bewustzijn precies is en wat de oorzaak van bewustzijn is, laat staan dat we weten welke andere mentale staten er zijn. Datareligie gaat ervan uit dat we ons leven, ons bewustzijn, in handen moeten leggen van die nieuwe algoritmen, die immers veel beter zijn in dataprocessing dan wij zijn. Als we vrijheid van informati koesteren en alle informatie in die nieuwe algoritmen voedden, zullen die veel betere keuzes voor ons maken dan wij ooit zouden doen. Als we onze privacy volldig opgeven, zullen we betere mensen worden.

Wide Sargasso sea - Jean Rhys

In the end I really fell in love with this book. In the beginning I had a hard time with it; everybody is so conscious, self conscious and class conscious, about everyone. Every encounter is a dance around each other, What are you? White? English? Creole? Free or freed? As Rocheser thinks; Long, sad dark alien eyes. Creole or pure English descent she may be, but they are not English or European either.
Parts of the novel I read as a kind of feverish dream, set about when an European comes to the tropical forest, so out of place, so not in charge as he normally is. So near the forest. Don't you know that this is a dangerous place? And the dark forest always wins? Always. If you don't, you soon will, and I can do nothing to help you. As Rochester says: I all ready had a fever. You wonder who is actually getting mad, Antoinette or Rochester.
The last part of the story links the book to Jane Eyre. 

Stad der dieven - David Benioff

Ik vond dit een erg mooie roman. Hij is de schrijver van de tv serie bewerking van Games of Thrones, maar dit is iets heel anders. Het gaat over twee jongens uit Leningrad in 1942, belegerd in een stad zonder eten, die van een kolonel de opdracht krijgen om 12 eieren te vinden voor de bruidstaart van zijn dochter. Het is gruwelijk, maar ook erg mooi.

De tweede helft - Assita Kanko

Dit was niet bepaald een opwekkend boek, hoofdstukken over gendercide, besnijdenis, verkrachting, eerwraak. Ik weet dat uit cijfers blijkt dat het steeds beter gaat met de wereld, maar dit boek gaf me soms het gevoel dat de wereld voor vrouwen een hel op Aarde is en voor vel vrouwen is dat ook zo. Toch moet ik mij voorhouden dat het steeds beter gaat. Ik weet ook vaak niet wat je nog zou kunnen doen, dat maakt het nog mismoediger.

Besnijdenis bijvoorbeeld, is hier strafbaar, er zijn mogelijkheden om aangifte te doen, zelfs jaren na dato, er wordt gecontroleerd voor zover dat mogelijk is op uitreizen om in een buitenland meisjes te laten besnijden.

De oplossing moet toch uit de mensen zelf komen. Dat blijkt ook uit de oplossingen die Kanko biedt, die erg soft zijn; mentaliteit veranderen, scholing, toegang tot informatie.

Wat ik wel denk is dat wij, als maatschappij in Nederland, mensen die hier wonen altijd ingangen moeten bieden om in onze maatschappij te wortelen. Dat doen we volgens mij nu vaak niet; mensen moeten zich aanpassen, wat eigenlijk betekent: het eens zijn met ons. We zouden mensen die hier komn, of tweede en derde generaties, moeten laten merken dat zij gewoon Nederlander zijn, als je je houdt aan de wetten en regels. Ik denk dat veel mensen zich nu afgewezen voelen, dat ook worden, continu, in de manier waarop ze worden aangesproken door ons, door onze politici, in onze facebookgroepen. Als meisje kun je dan moeilijk ergens heen en blijf je vast zitten tussen de cultuur van je familie en die van het land waar je woont.

In inburgering zou nog veel kunnen verbeteren. Inburgeraars zouden moeten leren dat een islamitisch huwelijk geen rechtstatus heeft, en je dan dus niet getrouwt bent. Dat mannen met een vrouw geen recht op je hebben, geen invloed op jou hoeven hebben. Ik denk dat verplicht eerst een burgerlijk huwelijk voor een religieuze ceremonie ook goed zou zijn.

Andere rechtbanken dan de officiële, zoals islamitsche rechtbanken, shariarechtbanken in Engeland, zouden er niet moeten zijn in het westen. Die geven een bepaald zegel, een pretentie, aan afgedwongen regels, die geen rechtsgeldige status hebben. Het recht is voor iedereen hetzelfde, en dat moet ook in de instanties blijken.

Heel veel voelt voor mij te maken te hebben met de manier waarop families invloed hebben en houden op de keuze en de toekomst van vrouwen. Zeker, eigen keuze in partners en werk is niet zaligmakend, maar het is beter denk ik dan de familie de touwtjes in handen laten hebben.

Soms vind ik wel dat Kanko zich onheus bejegend voelt als dat niet zo is. Vraag je ook aan mannen 'Lukt het werken nu je net een kleintje hebt?' Euh, ja, dat vraag ik ook aan mannen, en vind ik geen verkeerde vraag, want werk en beginnend ouderschap is zwaar en ingewikkeld voor mannen en vrouwen. Ik vind wel, net als Kanko, dat vrouwen en mannen dezelfde ouderschapsrechten zouden moeten hebben. Alleen al omdat ik denk dat de misplaatste vraag bij sollicitaties aan vrouwen, 'Wil je binnenkort een kindje' dan misschien minder vaak gesteld wordt omdat de reden ervoor ontbreekt. Voor een man die een kindje krijgt gelden voor de werkgever dan immers dezelfde plichten.

Er is nog veel te doen, eindigd dit boek, en Kanko schrijft dat ze een hart vol hoop heeft. Ik geef toe dat ik dat na het lezen van dit boek mijn hart niet zo vol van hoop is.

Dit boek heeft dit jaar urgentie gekregen door de Metoo discussie. Die ging er om dat vrouwen die aangifte doen niet alleen staan, dat bijna iedere vrouw in haar leven wel een vorm van seksuele of fysieke vernedering heeft meegemaakt. Ik ben afgehaakt toen een man in een talkshow beweerde dat we niet moesten overdrijven, want hij had gehoord dat mannen vrouwen geen mond-op-mond-beademing meer durfden te geven. Die man zit nog steeds in talkshows, heeft geen weerwoord gekregen. Er is nog veel te doen.

The wooden sea - Jonathan Caroll

"There are no rules, man. Get used to it." 

 This sums up this book quite nicely I think, and therefore it reminded me of Dirk Gently. I struggled with the fact that there seems to be no consequences to the time travel paradoxes, like killing your older self, or changing yourself in the now seeming to have no affect on the you in the future. But it was a nice read. Some quotes I enjoyed:

 "Blame is always convenient because it is so decisive: My fault. Your fault. But marriage is never that clear-cut. He pisses you off here, you piss hime off there. Sometimes you end up with a toiletbowl so full neither of you can flush it."

 "How am I hearing this? How does this work?"

 Gus announced authoritatively, "Linear matrix Tubing."

 "Say what?"

 "Linear matrix tubing. There's a deliberated fiber-optic conduit bleached through an open-end ekistics feed -"

Tokyo tapes nr. 6-4 - Hideo Yokoyama

Op pagina 407 zegt de hoofdpersoon 'Ik heb genoeg gehad van al dat gepraat over tactieken.'
Waarop ik hardop tegen het boek zei: 'Anders ik wel!'

Radetzkymars - Joseph Roth

Ik heb dit boek gelezen tijdens de enorm hete zomer (37 graden!) van 2018, in het huis waar ik op de honden paste. Ik vond het een erg mooi boek. Ter volledigheid een kaartje van het Habsburgse rijk in die periode.

Tijdens het lezen van het boek heb ik wat extra informatie gezocht over de dubbelmonarchie op het web en in het boek Europe, A history.