Mensenwerk is het verwerkingsproces van een studentenopstand in Zuid Korea in 1980, twee jaar nadat mijn broertje uit Korea naar hier is gekomen. Je volgt in zes hoofdstukken een aantal personages die proberen wat ze hebben meegemaakt een plaats te geven in hun leven, wat, zelfs tientallen jaren na dato, niet goed lukt. In het laatste hoofdstuk is de schrijfster zelf aan het woord, en blijkt de roman ook het verwerkingsproces van haar.
De gevolgen voor de mensen van een dictatoriaal regime wordt heel
precies opgeschreven. Je volgt een aantal van de mensen die meegedaan
hebben aan de opstand gedurende de jaren. Het laatste hoofdstuk speelt
in 2010, 30 jaar na de opstand dus. Zelfs dan zijn de gevolgen nog
voelbaar. De geesten van de vermoorden zweven rond, als lichtjes in de
buitenlucht, schimmen voor de ramen, als zinsbegoochelingen op straat.
Hoewel
het in beschrijvingen van fysieke heftigheid niet onder doet voor de
Vegetariër, kun je er hier makkelijk wat afstand bij creëren. In de
Vegetariër moest je mee in het hoofd van de hoofdpersoon die fysiek en
mentaal misbruik meemaakte en daaraan onderdoor ging. Je had geen keuze.
In dit boek gaat het om opsluiting, marteling en lichamelijke
vernedering door een regime (Abu Graib in 1980, zo ongeveer), en dat kun
je makkelijk wat naast je neerleggen. Han Kang schrijft de
gebeurtenissen heel precies op, het lijkt of over elke zin nagedacht is.
Er staat niet meer dan er moet staan. Ze heeft geen grote gebaren
nodig, je leeft je juist in door de spaarzaamheid en de feitelijkheid.
In
dit boek niet zoals in de Vegetariër de man-vrouw positie die centraal
staat. Toch gaat ook dit boek over de maatschappij als geheel. Het is
een soort geschiedschrijving van die studentenopstand. Park Chun Hee, de
dictator (nu ja, hij noemde zich president) van Zuid Korea van het
moment van de opstand, is nog steeds erg controversieel in het land.
Zijn oudste dochter is de huidige president van Zuid Korea. Je merkt die
voorzichtigheid ook in het boek. 5 jaar na de opstand, die gebroken
werd door enorm militair geweld en een nieuwe dictator, die toen nog aan
de macht was, werd er over de studentenopstand gewoon niet gesproken.
Het was niet gebeurd. Na 10 jaar worden mensen gevraagd om orale
getuigenis te geven over de opstand, om een proefschrift over te kunnen
schrijven. Na 30 jaar probeert een moeder de dood van haar zoon, de begrafenis en de herbegrafenis een plek te geven.
De studentenopstand in Zuid Korea heeft hier weinig geschiedenis. Wij kennen hem eigenlijk niet. De meeste mensen zullen wel de studentenopstand op het Plein van de Hemelse Vrede in China kennen, de man die met zijn plastic tassen in de hand een tank stopte. De opstand, en het neerslaan van de opstand in Zuid Korea was vergelijkbaar. Ondanks dat de geschiedenis hier niet bekend is, is die geen onbelangrijk boek. Dit boek vertelt wat de gevolgen van een neergeslagen opstand zijn; zowel fysiek voor de deelnemers als mentaal voor de maatschappij. De gevolgen van de Arabische lente, en ook de manier van neerslaan, zijn denk ik niet veel anders zijn. Door het lezen van dit boek leer je de gevolgen van een opstand begrijpen, meer dan vanuit de journaalbeelden.
The first time I came accross -coffee- was not long ago, when I was with a friend drinking coffee in a new coffeebar called 'Press' (because it is situated in an old printing press building. We normaly drink blends ofcourse, as you get these in the organic store overhere. So in Press we both had a coffee from beans from a different country. When we got them we sipped and then changed our coffee's and sipped again. We were astonished by the difference of flavour, from deep coffee that tasted like a bean to a fruity acidic cup that was like a berry. 
